Levonorgestrel als noodanticonceptivum

Als noodanticonceptie ("morning after pill") wordt wereldwijd meestal de zogenaamde "2 x 2-methode", ook bekend als de Yuzpe-methode, toegepast [ Folia juli 1991].

Op basis van eerder bekomen bemoedigende resultaten met een methode gebaseerd op levonorgestrel alleen, heeft de Wereldgezondheidsorganisatie een onderzoek verricht, waarin volgende schema' s werden vergeleken.

• "2 x 2-methode"
  • ethinylestradiol 0,1 mg
  • levonorgestrel 0,5 mg

toegediend binnen de 72 uur na de betrekkingen en herhaald na 12 uur.

• "Levonorgestrel alleen-methode"
  • levonorgestrel 0,75 mg

toegediend binnen de 72 uur na de betrekkingen en herhaald na 12 uur.

Het ging om een dubbelblind, gerandomiseerd onderzoek bij 1.998 vrouwen met regelmatige menstruatie, die geen hormonale anticonceptie gebruikten en die om noodanticonceptie vroegen na een eenmalige onbeschermde coïtus. De resultaten zijn recent gepubliceerd en wijzen op een voordeel van de "levonorgestrel alleen-methode" t.o.v. de "2 x 2-methode", zowel in termen van doeltreffendheid als van tolerantie.

• De "levonorgestrel alleen-methode" was doeltreffender dan de "2 x 2-methode" wat betreft preventie van zwangerschap. Het relatieve risico op zwangerschap met de "levonorgestrel alleen-methode" t.o.v. de "2 x 2-methode" bedroeg 0,36; dit betekent dat het aantal ongewenste zwangerschappen ongeveer driemaal lager was in de groep van vrouwen bij wie de "levonorgestrel alleen-methode" was toegepast.
• De doeltreffendheid van beide methoden was groter naarmate het interval tussen het tijdstip van de onbeschermde coïtus en de start van de noodanticonceptie korter was.
• Nausea (23,1% versus 50,5%) en braken (5,6% versus 18,8%) traden minder op bij vrouwen aan wie levonorgestrel alleen was toegediend dan bij de vrouwen bij wie de "2 x 2-methode" was toegepast.

Het praktische toepassen van de "levonorgestrel alleen-methode" is in vele landen (waaronder ook België) nog niet mogelijk tenzij b.v. tweemaal 25 tabletten van levonorgestrel 0,03 mg (MICROLUT, MICROVAL) met een interval van 12 uur zouden worden ingenomen; dit is echter zeer onhandig. De onderzoekers en de adviseur van een bijbehorend editoriaal pleiten dan ook voor het snel beschikbaar komen van een specialiteit die zal toelaten de "levonorgestrel alleen-methode" praktisch toe te passen.

Naar

• Task Force on Postovulatory Methods of Fertility Regulation Randomised controlled trial of levon-orgestrel versus the Yuzpe regimen of combined oral contraceptives for emergency contraception. Lancet 352 : 428-433(1998)
• J. Guillebaud: Time lor ernergency contraception with levonorgestrel alone. Lancet 352 : 416-417(1998)

Nota van de redactie

Gezien herhaald gebruik van een noodanticonceptivum niet wenselijk is, dient het voorschrijven van een dergelijk anticonceptivum steeds gekoppeld te worden aan raadgevingen in verband met het gebruik van een doeltreffende "klassieke" anticonceptiemethode.