Inhoudstafel
 
  Inleiding
1. Cardiovasculair stelsel
1.5.  Bèta-blokkers
1.5.1.   Acebutolol
1.5.2.   Atenolol
1.5.3.   Betaxolol
1.5.4.   Bisoprolol
1.5.5.   Carvedilol
1.5.6.   Celiprolol
1.5.7.   Esmolol
1.5.8.   Labetalol
1.5.9.   Metoprolol
1.5.10.   Nebivolol
1.5.11.   Pindolol
1.5.12.   Propranolol
2. Bloed en stolling
3. Gastro-intestinaal stelsel
4. Ademhalingsstelsel
5. Hormonaal stelsel
6. Gynaeco-obstetrie
7. Urogenitaal stelsel
8. Pijn en koorts
9. Osteo-articulaire aandoeningen
10. Zenuwstelsel
11. Infecties
12. Immuniteit
13. Antitumorale middelen
14. Mineralen, vitaminen en tonica
15. Dermatologie
16. Oftalmologie
17. Neus-Keel-Oren
18. Anesthesie
19. Diagnostica
20. Diverse geneesmiddelen

  Merknaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

  Stofnaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium   Augustus 2014   en français

 

Bèta-blokkers

 
 

Bepaalde eigenschappen van β-blokkers hebben klinisch belang.

  • Cardioselectiviteit (β1-selectiviteit): acebutolol, atenolol, betaxolol, bisoprolol, celiprolol, esmolol, metoprolol, nebivolol.
  • Intrinsieke sympathicomimetische activiteit (ISA): acebutolol, carteolol, celiprolol, pindolol.
  • Hydrofiliciteit: atenolol, carteolol, celiprolol, esmolol, nadolol, sotalol zijn hydrofiel; acebutolol, betaxolol, bisoprolol, carvedilol, metoprolol, nebivolol, pindolol, propranolol en timolol zijn lipofiel.
  • Vasodilaterend vermogen: carvedilol, celiprolol, labetalol en nebivolol.
  • Korte werkingsduur: esmolol (dat via intraveneus infuus wordt toegediend).
Plaatsbepaling
  • Hypertensie (zie 1.1.): β-blokkers verlagen bij hypertensie de morbiditeit en mortaliteit; bij equivalente β-blokkerende dosis hebben alle β-blokkers waarschijnlijk eenzelfde antihypertensief effect. β-blokkers zouden minder doeltreffend zijn in de preventie van cerebrovasculaire verwikkelingen, hoewel dit controversieel blijft. De meeste studies opgenomen in de meta-analyses werden met atenolol uitgevoerd. Het feit dat na eenmaal daagse toediening van 50 à 100 mg atenolol bij de meeste patiënten geen antihypertensief effect over 24 uur bereikt wordt, zou een minder protectief effect van atenolol kunnen verklaren. Bij personen van het zwarte ras reageert de hypertensie meestal minder goed op β-blokkers.
  • Angina pectoris (zie 1.2.): β-blokkers vormen dikwijls de basis van de therapie, vooral na myocardinfarct. Hier ook is het effect dat kan bekomen worden, waarschijnlijk even groot voor alle β-blokkers [zie Transparantiefiche "Aanpak van stabiele angor”].
  • Secundaire preventie na myocardinfarct: vermeld in de Samenvatting van de Kenmerken van het Product (SKP) van metoprolol en propranolol. Er is waarschijnlijk geen bescherming door β-blokkers met ISA.
  • Ritmestoornissen: onderhoudsbehandeling van sommige supraventriculaire en ventriculaire aritmieën (zie 1.8.3.). Sommige β-blokkers bestaan in intraveneuze vorm voor de spoedbehandeling van sommige supraventriculaire tachycardieën; een dergelijke intraveneuze behandeling mag alleen in gespecialiseerd milieu gebeuren. Sotalol onderscheidt zich van de andere β-blokkers door zijn klasse III-antiaritmische eigenschappen; sotalol heeft echter pro-aritmogene eigenschappen, en is alleen geïndiceerd bij bepaalde aritmieën (zie 1.8.3.6.).
  • Snelle voorkamerfibrillatie: vertraging van het hartritme voor rate control, d.w.z. verlagen van de ventrikelfrequentie, zonder herstel van het sinusritme (zie 1.8.).
  • Stabiel chronisch hartfalen (zie 1.3.): bewezen voor bisoprolol, carvedilol, metoprolol en nebivolol [zie Folia juni 2002 en rubriek "Ongewenste effecten”].
  • Hyperthyreoïdie: adjuverende behandeling (vooral propranolol).
Indicaties
  • Hypertensie.
  • Angina pectoris.
  • Secundaire preventie na myocardinfarct.
  • Aritmieën, vertraging van het hartritme.
  • Stabiel chronisch hartfalen.
  • Hyperthyreoïdie.
  • Idiopathisch beven, podiumvrees (vooral propranolol).
  • Migraine : profylactische behandeling (vooral propranolol en metoprolol), zie 10.9.
  • Slokdarmvarices: preventie van bloedingen (vooral propranolol).
  • Glaucoom: lokale behandeling (zie 16.5.2.).
Belangrijkste contra-indicaties
  • Tweede- en derdegraads atrioventriculair blok.
  • Astma (vooral voor de niet-cardioselectieve β-blokkers); COPD is een relatieve contra-indicatie voor de niet-cardioselectieve β-blokkers [zie Folia februari 2012].
  • Sinusale bradycardie.
  • Niet-gecontroleerd hartfalen.
Belangrijkste ongewenste effecten
  • Sinusale bradycardie (minder uitgesproken met β-blokkers met intrinsieke sympathicomimetische activiteit), atrioventriculair blok.
  • Optreden of verslechteren van hartfalen. Ook wanneer β-blokkers worden opgestart voor de behandeling van hartfalen, bestaat er risico van klinische deterioratie. Daarom wordt bij hartfalen steeds met een lage dosis van de β-blokker gestart.
  • Bij bruusk stoppen, zeker bij patiënten met coronairlijden: ernstige angor, myocardinfarct.
  • Moeheid en verminderde inspanningscapaciteit.
  • Astma-aanval bij patiënten met een anamnese van bronchospasme; minder, maar niet afwezig, bij gebruik van cardioselectieve β-blokkers [zie Folia februari 2012].
  • Koude extremiteiten, verergering van vaatspasmen (Raynaud), mogelijk minder met de β-blokkers met vasodilaterend vermogen.
  • Impotentie
  • Verhoging van VLDL-cholesterol en verlaging van HDL-cholesterol met sommige β-blokkers (de klinische betekenis van dit effect is niet duidelijk).
  • Toename van de insulineresistentie met glykemiestijging en beperkte gewichtstoename (de klinische betekenis van dit effect is niet duidelijk).
  • Centrale verschijnselen (o.a. slaapstoornissen, nachtmerries, depressie), vooral met lipofiele β-blokkers.
  • Verergeren van een anafylactische reactie, en tegengaan van het effect van adrenaline bij de aanpak ervan.
  • Exacerbatie van psoriasis.
Zwangerschap en borstvoeding
  • Zie 1.1. en Folia februari 2012.
  • De gegevens omtrent het gebruik van β-blokkers tijdens de zwangerschap blijken geruststellend en β-blokkers worden als eerste keuze beschouwd bij hypertensie tijdens de zwangerschap.
  • Gebruik kort voor de bevalling kan leiden tot bradycardie, hypotensie en hypoglykemie bij de pasgeborene. Monitoring van het hartritme van het kind rond de bevalling wordt geadviseerd.
Belangrijkste interacties
  • Zie 1.1.
  • De β-blokkers carvedilol, metoprolol, propranolol en timolol zijn substraten van CYP2D6, met mogelijkheid van interacties (zie tabel Ib in Inleiding).
  • Versterking van de ongewenste effecten van β-blokkers (bradycardie, atrioventriculair blok en verminderde myocardcontractiliteit) bij associëren aan verapamil, en in mindere mate diltiazem. Het gebruik van verapamil intraveneus is gecontra-indiceerd bij patiënten onder β-blokkers wegens het gevaar voor cardiale depressie en shock.
  • Verhoogd risico van vaatspasmen bij gelijktijdig gebruik van ergotderivaten.
  • Verergeren van de hypoglykemische aanvallen bij patiënten op antidiabetica, en maskeren van de symptomen ervan (mogelijk minder met cardioselectieve β-blokkers).
  • Tegengaan van het effect van β2-mimetica bij astma en COPD: zeker door de niet-selectieve β-blokkers.
  • Tegengaan van het antwoord op adrenaline bij behandeling van een anafylactische reactie.
Belangrijkste voorzorgen
  • Bij stoppen van de therapie met β-blokkers, zeker bij patiënten met coronairlijden, dient men de dosis geleidelijk te verlagen en is vermindering van de fysieke activiteit aan te raden.
  • Voor de hydrofiele β-blokkers dient bij nierinsufficiëntie de dosis te worden verminderd.
  • Cardioselectieve β-blokkers mogen gebruikt worden bij patiënten met COPD als er een duidelijke indicatie is; wel moet er aandacht zijn voor optreden van bronchospasme bij inname van de eerste dosis [zie Folia februari 2012].
Posologie
  • De doses hieronder gegeven zijn deze die gewoonlijk worden toegepast, maar meestal start men met een lagere dosis die dan geleidelijk, naargelang het antwoord en de eventuele ongewenste effecten, opgedreven wordt. Bij ouderen en bij risicopatiënten zal men vanzelfsprekend voorzichtiger zijn bij starten en bij opdrijven van de dosis.
  • Voor sommige β-blokkers kan de dagdosis in één dosis worden toegediend, vooral bij hypertensie, maar de bloeddruk juist voor de volgende inname moet regelmatig gemeten worden. Soms zal, wanneer hogere doses nodig zijn, ook voor deze β-blokkers naar een tweemaal daagse dosering worden overgegaan.
  • Bij de behandeling van hartfalen moet met zeer lage doses gestart worden, en moet de dosis traag opgedreven worden.

Acebutolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   400 à 800 mg p.d. in 1 of meerdere doses

Acebutolol Teva (Teva)        
 
[acebutolol (hydrochloride)]
compr.
100 x 400mg € 21,18

Sectral (Sanofi-Aventis)        
 
[acebutolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
  70 x 400mg € 20,17
compr. GE
  56 x 200mg € 12,05

Atenolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   50 à 100 mg p.d. in 1 à 2 doses

Atenolol EG (Eurogenerics)        
 
[atenolol]
compr.
28 x 25mg € 6,23
56 x 25mg € 7,69
98 x 25mg € 9,21
compr. (deelb.)
28 x 50mg € 7,53
56 x 50mg € 10,35
98 x 50mg € 13,56
28 x 100mg € 10,03
56 x 100mg € 13,84
98 x 100mg € 20,86

Atenolol Mylan (Mylan)        
 
[atenolol]
compr.
56 x 50mg € 9,72
compr. (deelb.)
56 x 100mg € 12,64

Atenolol-Ratiopharm (Teva)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
100 x 50mg € 11,59
100 x 100mg € 22,50

Atenolol Sandoz (Sandoz)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
56 x 25mg € 7,66
100 x 25mg € 8,95
56 x 50mg € 10,37
100 x 50mg € 13,54
56 x 100mg € 14,90
100 x 100mg € 20,84

Atenolol Teva (Teva)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
60 x 25mg € 7,76
60 x 50mg € 10,76
90 x 50mg € 12,39
60 x 100mg € 15,86
90 x 100mg € 21,57

Tenormin (AstraZeneca)        
 
[atenolol]
compr.
56 x 100mg € 18,71
compr. Mitis
  56 x 50mg € 12,35
compr. Minor (deelb.)
56 x 25mg € 8,60

Tenormin (Impexeco)        
 
[atenolol]
compr.
56 x 100mg € 17,96
60 x 100mg € 19,38
(parallelinvoer)

Tenormin (PI-Pharma)        
 
[atenolol]
compr.
60 x 100mg € 18,71
(parallelinvoer)

Betaxolol

Posologie
hypertensie en angor
   20 mg p.d. in 1 dosis

Kerlone (Sanofi-Aventis)        
 
[betaxolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
  56 x 20mg € 17,51

Bisoprolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   5 à 10 mg p.d. in 1 à 2 doses
hartfalen
   1,25 mg p.d. in 1 dosis gedurende 1 week, nadien langzaam verhogen tot 10 mg p.d. in 1 dosis

Bisoprolol Apotex (Apotex)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 7,63
56 x 5mg € 9,54
100 x 5mg € 12,13
28 x 10mg € 10,19
56 x 10mg € 13,67
100 x 10mg € 17,50

Bisoprolol EG (Eurogenerics)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,53
30 x 2,5mg € 6,72
56 x 2,5mg € 7,80
60 x 2,5mg € 8,08
100 x 2,5mg € 10,48
28 x 5mg € 7,19
30 x 5mg € 7,93
56 x 5mg € 7,62
60 x 5mg € 9,62
100 x 5mg € 12,13
28 x 10mg € 9,48
30 x 10mg € 10,75
56 x 10mg € 10,84
60 x 10mg € 13,79
100 x 10mg € 17,50

Bisoprolol Mylan (Mylan)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 7,19
56 x 5mg € 7,63
100 x 5mg € 12,13
28 x 10mg € 9,35
56 x 10mg € 11,23
100 x 10mg € 17,86

Bisoprolol-Ratiopharm (Teva)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
100 x 5mg € 11,06
100 x 10mg € 15,27

Bisoprolol Sandoz (Sandoz)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
30 x 2,5mg € 6,01
60 x 2,5mg € 6,76
100 x 2,5mg € 10,32
28 x 5mg € 7,12
56 x 5mg € 7,59
98 x 5mg € 10,68
28 x 10mg € 9,22
56 x 10mg € 10,14
98 x 10mg € 17,50

Bisoprolol Teva (Teva)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
30 x 2,5mg € 6,79
100 x 2,5mg € 10,68
compr.
100 x 5mg € 11,66
100 x 10mg € 15,27

Emconcor (Merck)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. Minor (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,66
compr. Mitis (deelb.)
  28 x 5mg € 7,83
  56 x 5mg € 9,88
compr. (deelb.)
  28 x 10mg € 10,57
  56 x 10mg € 14,27

Emconcor (PI-Pharma)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. (deelb.)
56 x 10mg € 13,53
compr. Mitis (deelb.)
56 x 5mg € 9,46
(parallelinvoer)

Isoten (Meda Pharma)        
 
[bisoprolol, fumaraat]
compr. Minor (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,60
100 x 2,5mg € 10,35
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 7,34
56 x 5mg € 9,06
100 x 5mg € 11,17
  28 x 10mg € 9,68
  56 x 10mg € 12,76
100 x 10mg € 17,95

Carvedilol

Posologie
hypertensie en angor
   25 à 50 mg p.d. in 1 à 2 doses
hartfalen
   6,25 mg p.d. in 2 doses gedurende 2 weken, nadien langzaam verhogen tot 50 mg p.d. in 2 doses

Carvedilol EG (Eurogenerics)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 8,01
98 x 6,25mg € 10,80
56 x 25mg € 15,41
98 x 25mg € 25,05

Carvedilol Mylan (Mylan)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 7,77
56 x 25mg € 18,76

Carvedilol Sandoz (Sandoz)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
60 x 6,25mg € 8,00
100 x 6,25mg € 10,91
60 x 25mg € 16,18
100 x 25mg € 25,40
60 x 50mg € 30,79

Carvedilol Teva (Teva)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
100 x 6,25mg € 11,45
100 x 25mg € 29,93

Dimitone (Roche)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
  56 x 25mg € 18,85

Kredex (Roche)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 9,12
14 x 12,5mg € 6,84
  56 x 25mg € 18,85

Celiprolol

Posologie
hypertensie en angor
   200 mg p.d. in 1 dosis

Celiprolol Mylan (Mylan)        
 
[celiprolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
56 x 200mg € 9,03
compr.
28 x 400mg € 9,76

Selectol (Pfizer)        
 
[celiprolol, hydrochloride]
compr.
  28 x 200mg € 9,25
  56 x 200mg € 12,16
28 x 400mg € 12,16

Esmolol


Brevibloc (Baxter)        
 
[esmolol, hydrochloride]
amp. inf.
5 x 100mg / 10ml H.G.   [ € 44]

Labetalol

Posologie
per os:
hypertensie
   200 à 400 mg p.d. in 2 doses

Trandate (Aspen)        
 
[labetalol, hydrochloride]
compr.
  75 x 100mg € 12,64
  75 x 200mg € 17,57
flacon i.v.
  5 x 20 ml 5mg / ml H.G.   [ € 3]

Metoprolol

Posologie
per os:
(uitgedrukt als metoprololtartraat)
hypertensie, angor en aritmie
   100 à 200 mg p.d. in 1 à 2 doses
hartfalen
   25 mg p.d. in 1 dosis, nadien langzaam verhogen tot 200 mg p.d. in 1 dosis
sec. prev. myocardinfarct
   200 mg p.d. in 1 à 2 doses
profyl. behandeling van migraine
   100 à 200 mg p.d. in 2 doses (of in 1 dosis voor vertraagde vrijst.)

Lopresor (Sankyo)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
  100 x 100mg € 16,84
compr. Slow (vertraagde vrijst., deelb.)
  56 x 200mg € 18,26

Metoprolol EG (Eurogenerics)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. (vertraagde vrijst., deelb.)
28 x 95mg € 8,36
56 x 95mg € 11,02
28 x 190mg € 10,15
56 x 190mg € 13,64
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Metoprolol Mylan (Mylan)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. Retard (vertraagde vrijst., deelb.)
100 x 95mg € 14,33
60 x 190mg € 12,50
100 x 190mg € 19,66
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Metoprolol Sandoz (Sandoz)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. (vertraagde vrijst., deelb.)
28 x 95mg € 8,16
60 x 95mg € 10,83
100 x 95mg € 13,47
28 x 190mg € 10,15
60 x 190mg € 13,63
100 x 190mg € 19,65
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Metoprolol Teva (Teva)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
100 x 100mg € 13,47

Seloken (AstraZeneca)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
  100 x 100mg € 15,79
amp. i.v.
  5 x 5mg / 5ml   € 14,57

Selozok (AstraZeneca)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. (vertraagde vrijst., deelb.)
28 x 23,75mg € 8,76
  28 x 95mg € 10,20
  28 x 190mg € 12,97
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Nebivolol

Posologie
hypertensie
   5 mg p.d. in 1 dosis
hartfalen
   1,25 mg p.d. in 1 dosis, nadien langzaam verhogen tot 10 mg p.d. in 1 à 2 doses

Hypoloc (Menarini)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg   € 19,92

Nebivolol Apotex (Apotex)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,45
100 x 5mg € 20,26

Nebivolol EG (Eurogenerics)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,49
56 x 5mg € 14,34
98 x 5mg € 20,03

Nebivolol Mylan (Mylan)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
100 x 5mg € 20,47

Nebivolol Sandoz (Sandoz)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,47
56 x 5mg € 14,32
98 x 5mg € 19,99

Nebivolol Teva (Teva)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,59
100 x 5mg € 20,39

Nobiten (Impexeco)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
56 x 5mg € 17,39
(parallelinvoer)

Nobiten (Menarini)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 12,21
56 x 5mg € 16,89
100 x 5mg € 26,39

Nobiten (PI-Pharma)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 12,21
56 x 5mg € 16,89
(parallelinvoer)

Tyskiten (3DDD)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
30 x 5mg € 12,24
90 x 5mg € 23,17

Pindolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   15 à 30 mg p.d. in 1 à 3 doses

Visken (Novartis Pharma)        
 
[pindolol]
compr. (deelb.)
  100 x 5mg € 10,90
  100 x 15mg € 19,69

Propranolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   80 à 240 mg p.d. in 2 à 4 doses (of in 1 dosis voor vertraagde vrijstelling)
sec. prev. myocardinfarct
   160 à 240 mg p.d. in 3 à 4 doses (of in 1 dosis voor vertraagde vrijstelling)
profyl. behandeling van migraine
   40 mg, 2 à 3 maal p.d., eventueel te verhogen tot 160 mg p.d. (80 à 160 mg p.d. in 1 dosis voor vertraagde vrijst.)

Inderal (AstraZeneca)        
 
[propranolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
  50 x 10mg € 6,11
  100 x 40mg € 8,85

Propranolol EG (Eurogenerics)        
 
[propranolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
  100 x 40mg € 7,89
caps. Retard (vertraagde vrijst.)
  56 x 160mg € 12,02