Inhoudstafel
 
  Inleiding
1. Cardiovasculair stelsel
1.5.  Bèta-blokkers
1.5.1.   Acebutolol
1.5.2.   Atenolol
1.5.3.   Betaxolol
1.5.4.   Bisoprolol
1.5.5.   Carvedilol
1.5.6.   Celiprolol
1.5.7.   Esmolol
1.5.8.   Labetalol
1.5.9.   Metoprolol
1.5.10.   Nebivolol
1.5.11.   Pindolol
1.5.12.   Propranolol
2. Bloed en stolling
3. Gastro-intestinaal stelsel
4. Ademhalingsstelsel
5. Hormonaal stelsel
6. Gynaeco–Obstetrie
7. Urogenitaal stelsel
8. Pijn en koorts
9. Osteo-articulaire aandoeningen
10. Zenuwstelsel
11. Infecties
12. Immuniteit
13. Antitumorale middelen
14. Mineralen, vitaminen en tonica
15. Dermatologie
16. Oftalmologie
17. Neus-Keel-Oren
18. Anesthesie
19. Diagnostica
20. Diverse geneesmiddelen

  Merknaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

  Stofnaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium   Januari 2012   en français

 

Bèta-blokkers

 
 

Bepaalde eigenschappen van β-blokkers kunnen klinisch belang hebben.

  • Cardioselectiviteit (β1-selectiviteit): acebutolol, atenolol, betaxolol, bisoprolol, celiprolol, esmolol, metoprolol, nebivolol.
  • Intrinsieke sympathicomimetische activiteit: acebutolol, carteolol, celiprolol, pindolol. Alhoewel β-blokkers met intrinsieke sympathicomimetische activiteit minder ongewenste effecten geven, zijn ze geen eerste keuze omdat ze mogelijk minder doeltreffend bleken in het reduceren van morbiditeit en mortaliteit [zie Folia augustus 2007].
  • Hydrofiliciteit: atenolol, carteolol, celiprolol, esmolol, nadolol, sotalol zijn hydrofiel; carvedilol, metoprolol, propranolol en timolol zijn lipofiel.
  • Vasodilaterend vermogen door blokkeren van α-receptoren: carvedilol en labetalol; door stimuleren van de β2- en/of β3-receptoren: celiprolol en nebivolol.
  • Korte werkingsduur: esmolol (dat via intraveneus infuus wordt toegediend).
Plaatsbepaling
  • Hypertensie: bij equivalente β-blokkerende dosis hebben alle β-blokkers waarschijnlijk eenzelfde antihypertensief effect. Recent werd vooral voor atenolol het beschermend effect in vraag gesteld; het zou minder doeltreffend zijn in de preventie van cerebrovasculaire verwikkelingen. Eenmaal daagse toediening van 50 à 100 mg atenolol geeft bij de meeste patiënten geen antihypertensief effect over 24 uur.
  • Angina pectoris: β-blokkers vormen dikwijls de basis van de therapie. Hier ook is het effect dat kan bekomen worden, waarschijnlijk even groot voor alle β-blokkers [zie Transparantiefiche "Aanpak van stabiele angor”].
  • Secundaire preventie na myocardinfarct: vermeld in de SKP van metoprolol en propranolol.
  • Ritmestoornissen: sommige β-blokkers bestaan in intraveneuze vorm voor de spoedbehandeling van sommige supraventriculaire tachycardieën; een dergelijke intraveneuze behandeling mag alleen in gespecialiseerd milieu gebeuren. Sotalol onderscheidt zich van de andere β-blokkers door zijn klasse III-anti-aritmische eigenschappen; sotalol heeft echter pro-aritmogene eigenschappen, en is alleen geïndiceerd bij bepaalde aritmieën (zie 1.8.3.6.).
  • Vertraging van het hartritme: bij sinusale tachycardie en bij snelle voorkamerfibrillatie (voor "rate control”, d.w.z. verlagen van de ventrikelfrequentie, zonder herstel van het sinusritme).
  • Stabiel chronisch hartfalen: bewezen voor bisoprolol, carvedilol, metoprolol en nebivolol; lage dosis, langzaam opdrijven [zie Folia juni 2002 en rubriek "Ongewenste effecten”].
  • Hyperthyreoïdie: adjuverende behandeling (vooral propranolol).
  • Idiopathisch beven, podiumvrees (vooral propranolol).
  • Migraine: profylactische behandeling (vooral propranolol en metoprolol).
  • Slokdarmvarices: preventie van bloedingen (vooral propranolol).
  • Glaucoom: lokale behandeling (zie 16.5.2.).
Belangrijkste contra-indicaties
  • Tweede- en derdegraads-atrioventriculair blok.
  • Astma (vooral, maar niet uitsluitend, voor de niet-cardioselectieve β-blokkers); COPD is een relatieve contra-indicatie.
  • Sinusale bradycardie.
  • Niet-gecontroleerd hartfalen (zie rubriek "Ongewenste effecten”).
Belangrijkste ongewenste effecten
  • Sinusale bradycardie (minder uitgesproken met β-blokkers met intrinsieke sympathicomimetische activiteit), atrioventriculair blok.
  • Hartfalen kan optreden of verslechteren bij gebruik in eender welke indicatie. Ook wanneer β-blokkers worden opgestart voor de behandeling van hartfalen, bestaat er risico van klinische deterioratie.
  • Moeheid en verminderde inspanningscapaciteit.
  • Astma-aanval bij patiënten met een anamnese van bronchospasme (minder, maar niet afwezig, bij gebruik van cardioselectieve β-blokkers).
  • Koude extremiteiten, verergering van vaatspasmen (Raynaud), impotentie.
  • Verhoging van VLDL-cholesterol en verlaging van HDL-cholesterol met sommige β-blokkers (klinische betekenis niet duidelijk).
  • Toename van de insulineresistentie, glykemiestijging en beperkte gewichtstoename.
  • Centrale verschijnselen (o.a. slaapstoornissen, nachtmerries, depressie), vooral met lipofiele β-blokkers.
  • Verergeren van een anafylactische reactie, en tegengaan van het effect van epinefrine bij de aanpak ervan.
  • Exacerbatie van psoriasis.
Zwangerschap
  • Hoewel vroeger gewaarschuwd werd tegen het gebruik van β-blokkers tijdens de zwangerschap, blijken de recente gegevens daaromtrent geruststellend. Monitoring van het hartritme van het kind rond de bevalling wordt geadviseerd.
Belangrijkste interacties
  • Zie ook 1.1.
  • Sommige lipofiele β-blokkers (carvedilol, metoprolol, propranolol, timolol) zijn substraten van CYP2D6, met mogelijkheid van interacties (zie tabel Id in Inleiding).
  • Versterking van de ongewenste effecten van β-blokkers (bradycardie, risico van atrioventriculair blok en verminderde myocardcontractiliteit) bij associëren aan verapamil, en in mindere mate diltiazem. Het gebruik van verapamil intraveneus is gecontra-indiceerd bij patiënten onder β-blokkers wegens het gevaar voor cardiale depressie en shock.
  • Verhoogd risico van vaatspasmen bij gelijktijdig gebruik van ergotamine en dihydro-ergotamine.
  • Verergeren van de hypoglykemische aanvallen bij patiënten op antidiabetica, en maskeren van de symptomen ervan (mogelijk minder met cardioselectieve β-blokkers).
  • Tegengaan van het effect van β2-mimetica bij astma en COPD: zeker door de niet-selectieve β-blokkers.
  • Tegengaan van het antwoord op epinefrine bij behandeling van een anafylactische reactie.
Belangrijkste voorzorgen
  • Bij stoppen van de therapie met β-blokkers bij een patiënt met coronairlijden dient men de dosis geleidelijk te verlagen en is een vermindering van de fysieke activiteit aan te raden, gezien men vreest dat bij bruusk stoppen, ernstige angor, myocardinfarct en de daaraan verbonden verwikkelingen zoals ventrikelfibrillatie kunnen optreden.
  • Voor de hydrofiele β-blokkers dient bij nierinsufficiëntie de dosis te worden verminderd.
  • Bij patiënten van het zwarte ras reageert de hypertensie meestal minder op β-blokkers.
Posologie
  • De doses hieronder opgegeven zijn deze die gewoonlijk worden toegepast, maar meestal start men met een lagere dosis die dan geleidelijk, naargelang het antwoord en de eventuele ongewenste effecten, opgedreven wordt. Bij ouderen en bij risicopatiënten zal men vanzelfsprekend nog voorzichtiger zijn bij starten en bij opdrijven van de dosis.
  • Voor sommige β-blokkers kan de dagdosis in één gift worden toegediend, vooral bij hypertensie. Soms zal, wanneer hogere doses nodig zijn, ook voor deze β-blokkers naar een tweemaal daagse dosering worden overgegaan.
  • Bij de behandeling van hartfalen moet met zeer lage doses gestart worden, en traag opgedreven worden.

Acebutolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   -400 à 800 mg p.d. in 1 of meerdere giften

Acebutolol Teva (Teva)        
 
[acebutolol (hydrochloride)]
compr.
100 x 400mg € 21,38

Sectral (Sanofi-Aventis)        
 
[acebutolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 400mg € 12,74
70 x 400mg € 20,28
compr. GE
28 x 200mg € 9,41
56 x 200mg € 11,90

Atenolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   -50 à 100 mg p.d. in 1 à 2 giften

Atenolol-Ratiopharm (Teva)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
100 x 50mg € 12,01
100 x 100mg € 23,90

Atenolol Apotex (Apotex)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
56 x 100mg € 15,16

Atenolol EG (Eurogenerics)        
 
[atenolol]
compr.
28 x 25mg € 6,04
56 x 25mg € 7,59
98 x 25mg € 9,15
compr. (deelb.)
28 x 50mg € 7,41
56 x 50mg € 10,37
98 x 50mg € 13,65
28 x 100mg € 10,00
56 x 100mg € 15,83
98 x 100mg € 21,22

Atenolol Kela (Kela)        
 
[atenolol]
compr.
30 x 50mg € 7,60
60 x 50mg € 6,84
30 x 100mg € 10,39
60 x 100mg € 10,00

Atenolol Mylan (Mylan)        
 
[atenolol]
compr.
56 x 50mg € 9,64
56 x 100mg € 12,61

Atenolol Sandoz (Sandoz)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
56 x 25mg € 7,59
100 x 25mg € 8,83
  56 x 50mg € 10,64
  100 x 50mg € 14,29
  56 x 100mg € 15,83
  100 x 100mg € 22,62

Atenolol Teva (Teva)        
 
[atenolol]
compr. (deelb.)
60 x 25mg € 7,83
60 x 50mg € 11,11
90 x 50mg € 12,89
60 x 100mg € 16,66
90 x 100mg € 22,90

Tenormin (AstraZeneca)        
 
[atenolol]
compr.
56 x 100mg € 19,40
compr. Mitis
56 x 50mg € 12,64
compr. Minor (deelb.)
56 x 25mg € 8,63

Tenormin (Impexeco)        
 
[atenolol]
compr.
  56 x 100mg € 17,72
  60 x 100mg € 19,39
(parallelinvoer)

Tenormin (PI-Pharma)        
 
[atenolol]
compr.
  60 x 100mg € 19,40
(parallelinvoer)

Betaxolol

Posologie
hypertensie en angor
   -20 mg p.d. in 1 gift

Kerlone (Sanofi-Aventis)        
 
[betaxolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
56 x 20mg € 17,28

Bisoprolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   -5 à 10 mg p.d. in 1 à 2 giften
hartfalen
   -1,25 mg p.d. in 1 gift gedurende 1 week, nadien langzaam verhogen tot 10 mg p.d. in 1 gift

Bisoprolol-Ratiopharm (Teva)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
56 x 5mg € 10,17
100 x 5mg € 12,41
56 x 10mg € 15,35
100 x 10mg € 22,22

Bisoprolol Apotex (Apotex)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 8,17
56 x 5mg € 10,54
28 x 10mg € 11,35
56 x 10mg € 15,67
100 x 5mg € 13,80
100 x 10mg € 21,94

Bisoprolol EG (Eurogenerics)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,73
56 x 2,5mg € 8,38
100 x 2,5mg € 11,69
28 x 5mg € 8,17
56 x 5mg € 8,56
100 x 5mg € 13,75
28 x 10mg € 11,35
56 x 10mg € 12,16
100 x 10mg € 21,47

Bisoprolol Mylan (Mylan)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 7,76
56 x 5mg € 9,42
84 x 5mg € 10,68
100 x 5mg € 13,88
28 x 10mg € 10,31
56 x 10mg € 13,58
84 x 10mg € 16,29
100 x 10mg € 23,32

Bisoprolol Sandoz (Sandoz)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 8,06
56 x 5mg € 8,80
98 x 5mg € 13,31
28 x 10mg € 11,18
56 x 10mg € 12,52
98 x 10mg € 23,24

Bisoprolol Teva (Teva)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr.
100 x 5mg € 13,15
100 x 10mg € 23,43

Bisosandoz (Sandoz)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
30 x 2,5mg € 6,34
60 x 2,5mg € 7,44

Docbisopro (Docpharma)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 7,48
56 x 5mg € 10,54
28 x 10mg € 10,30
56 x 10mg € 15,67

Emconcor (Merck)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 10mg € 11,35
56 x 10mg € 15,67
compr. Mitis (deelb.)
28 x 5mg € 8,17
56 x 5mg € 10,54
compr. Minor (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,73

Isoten (Meda Pharma)        
 
[bisoprolol, hemifumaraat]
compr. (deelb.)
28 x 10mg € 10,54
56 x 10mg € 14,32
  100 x 10mg € 20,57
28 x 5mg € 7,71
56 x 5mg € 9,82
  100 x 5mg € 12,37
compr. Minor (deelb.)
28 x 2,5mg € 6,76
100 x 2,5mg € 11,37

Carvedilol

Posologie
hypertensie en angor
   -25 à 50 mg p.d. in 1 à 2 giften
hartfalen
   -6,25 mg p.d. in 2 giften gedurende 2 weken, nadien langzaam verhogen tot 50 mg p.d. in 2 giften

Carvedilol Apotex (Apotex)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 9,19
56 x 25mg € 19,54

Carvedilol EG (Eurogenerics)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 8,28
98 x 6,25mg € 11,46
56 x 25mg € 16,72
98 x 25mg € 27,36

Carvedilol Mylan (Mylan)        
 
[carvedilol]
compr.
56 x 6,25mg € 7,62
compr. (deelb.)
56 x 25mg € 19,54

Carvedilol Sandoz (Sandoz)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
60 x 6,25mg € 8,19
100 x 6,25mg € 11,64
60 x 25mg € 17,96
100 x 25mg € 28,60
60 x 50mg € 33,46

Carvedilol Teva (Teva)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
100 x 6,25mg € 11,40
100 x 25mg € 30,29

Dimitone (Roche)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 25mg € 19,54

Doc Carvedilol (Docpharma)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 7,62
56 x 25mg € 19,54

Kredex (Roche)        
 
[carvedilol]
compr. (deelb.)
56 x 6,25mg € 9,19
14 x 12,5mg € 6,74
56 x 25mg € 19,54

Celiprolol

Posologie
hypertensie en angor
   -200 mg p.d. in 1 gift

Celiprolol Mylan (Mylan)        
 
[celiprolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
56 x 200mg € 8,90
28 x 400mg € 9,67

Selectol (Pfizer)        
 
[celiprolol, hydrochloride]
compr.
28 x 200mg € 9,14
56 x 200mg € 12,13
28 x 400mg € 12,13

Esmolol


Brevibloc (Baxter)        
 
[esmolol, hydrochloride]
amp. inf.
5 x 100mg / 10ml   H.G.

Labetalol

Posologie
per os:
hypertensie
   -200 à 400 mg p.d. in 2 giften

Trandate (Aspen)        
 
[labetalol, hydrochloride]
compr.
75 x 100mg € 12,57
75 x 200mg € 17,61
flacon i.v.
20 ml 5mg / ml   H.G.

Metoprolol

Posologie
per os:
hypertensie, angor en aritmie
   -100 à 200 mg p.d. in 1 à 2 giften
hartfalen
   -25 mg p.d. in 1 gift, nadien langzaam verhogen tot 200 mg p.d. in 1 gift
sec. prev. myocardinfarct
   -200 mg p.d. in 1 à 2 giften
profyl. behandeling van migraine
   -100 à 200 mg p.d. in 2 giften (in 1 gift voor vertraagde vrijst.)

Lopresor (Sankyo)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
100 x 100mg € 16,84
compr. Slow (vertraagde vrijst., deelb.)
56 x 200mg € 18,29

Metoprolol EG (Eurogenerics)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. (vertraagde vrijst., deelb.)
28 x 95mg € 8,27
56 x 95mg € 11,02
28 x 190mg € 10,14
56 x 190mg € 13,74
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Metoprolol Mylan (Mylan)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. Retard (vertraagde vrijst., deelb.)
30 x 95mg € 7,67
60 x 95mg € 9,76
100 x 95mg € 14,35
30 x 190mg € 9,36
60 x 190mg € 12,47
100 x 190mg € 19,82
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Metoprolol Teva (Teva)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
100 x 100mg € 13,47

Seloken (AstraZeneca)        
 
[metoprolol, tartraat]
compr. (deelb.)
100 x 100mg € 16,29
amp. i.v.
5 x 5mg / 5ml € 9,47

Selozok (AstraZeneca)        
 
[metoprolol, succinaat]
compr. (vertraagde vrijst., deelb.)
28 x 23,75mg € 8,81
28 x 95mg € 10,34
28 x 190mg € 13,39
(95 mg komt overeen met 100 mg metoprololtartraat)

Nebivolol

Posologie
hypertensie
   -5 mg p.d. in 1 gift
hartfalen
   -1,25 mg p.d. in 1 gift, nadien langzaam verhogen tot 10 mg p.d. in 1 à 2 giften

Hypoloc (Menarini)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg   € 19,92

Nebivolol Apotex (Apotex)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 12,09
56 x 5mg € 18,22
100 x 5mg € 24,98

Nebivolol Doc (Docpharma)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
56 x 5mg € 16,95

Nebivolol EG (Eurogenerics)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 12,66
56 x 5mg € 15,14
98 x 5mg € 21,39

Nebivolol Mylan (Mylan)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,97
56 x 5mg € 16,95
100 x 5mg € 21,69

Nebivolol Sandoz (Sandoz)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 11,97
56 x 5mg € 18,10
98 x 5mg € 21,73

Nebivolol Teva (Teva)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 12,01
100 x 5mg € 21,62

Nobiten (Impexeco)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
  56 x 5mg € 18,35
(parallelinvoer)

Nobiten (Menarini)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
28 x 5mg € 13,05
56 x 5mg € 18,35
100 x 5mg € 28,82

Nobiten (PI-Pharma)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
  28 x 5mg € 13,05
(parallelinvoer)

Tyskiten (3DDD)        
 
[nebivolol (hydrochloride)]
compr. (deelb.)
  30 x 5mg € 13,67
  60 x 5mg € 19,35
  90 x 5mg € 26,57

Pindolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   -15 à 30 mg p.d. in 1 à 3 giften

Visken (Novartis Pharma)        
 
[pindolol]
compr. (deelb.)
100 x 5mg € 10,66
100 x 15mg € 19,46

Propranolol

Posologie
hypertensie, angor en aritmie
   -80 à 240 mg p.d. in 2 à 4 giften (of in 1 gift voor vertraagde vrijstelling)
sec. prev. myocardinfarct
   -160 à 240 mg p.d. in 3 à 4 giften (of in 1 gift voor vertraagde vrijstelling)
profyl. behandeling van migraine
   -40 mg, 2 à 3 maal per dag, eventueel te verhogen tot 160 mg p.d. (80 à 160 mg p.d. in 1 gift voor vertraagde vrijst.)

Inderal (AstraZeneca)        
 
[propranolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
50 x 10mg € 5,97
100 x 40mg € 8,89
caps. Retard Mitis (vertraagde vrijst.)
42 x 80mg € 9,92
caps. Retard (vertraagde vrijst.)
56 x 160mg € 14,44

Propranolol EG (Eurogenerics)        
 
[propranolol, hydrochloride]
compr. (deelb.)
100 x 40mg € 7,78
caps. Retard (vertraagde vrijst.)
56 x 160mg € 12,05

Propranolol Teva (Teva)        
 
[propranolol, hydrochloride]
caps. Retard (vertraagde vrijst.)
56 x 160mg € 12,05