Sartanen

De sartanen zijn antagonisten van angiotensine-II ter hoogte van de angiotensine AT₁-receptor. Hun hemodynamische effecten zijn vergelijkbaar met deze van de ACE-inhibitoren.

• Zie Folia november 2004.
• Wanneer ACE-inhibitoren (zie 1.7.1.) aangewezen zijn maar niet verdragen worden. Er is groeiende evidentie dat voor de meeste indicaties hun doeltreffendheid dezelfde is als deze van de ACE-inhibitoren, maar de meeste sartanen zijn duurder.
• Nefropathie bij patiënten met type 2-diabetes (irbesartan, losartan).
• Bij ernstig hartfalen en nefropathie wordt soms de associatie van een sartaan met een ACE-inhibitor gegeven, maar het is niet duidelijk of de voordelen opwegen tegen de extra risico's.

• Deze van de ACE-inhibitoren, onder andere zwangerschap.

• Zie 1.1.
• Deze van de ACE-inhibitoren (zie 1.7.1.), behalve dat hoest als ongewenst effect zeldzaam is.

• Sartanen zijn, naar analogie met de ACE-inhibitoren, gecontra-indiceerd gedurende de hele duur van de zwangerschap (risico van foetale nierinsufficiëntie, anurie, hypotensie, oligohydramnie, longhypoplasie en andere morfologische afwijkingen) [zie Folia februari 2012].

• Zie 1.1. en 1.7.1.
• Irbesartan en losartan zijn substraten van CYP2C9, met mogelijkheid van interacties (zie tabel Ib in Inleiding).

Posologie

• Hieronder wordt aangegeven met welke dosis men gewoonlijk start, en tot waar men deze nadien mag opdrijven.
• Bij renovasculaire hypertensie zijn de begindoses lager dan bij essentiële hypertensie.
• In de regel wordt ook een lagere begindosis gegeven wanneer de patiënt reeds op diuretica of zoutarm dieet staat, in verband met de mogelijkheid van syncope na de eerste dosis.
• Vooral bij patiënten met hartfalen en ouderen moet bij opdrijven van de dosis zorgvuldig gelet worden op de mogelijkheid van hypotensie.
• Voor sommige sartanen dient de dosis bij nierinsufficiëntie gereduceerd te worden.

Candesartan

Posologie

hypertensie    8 mg, eventueel tot 16 mg p.d. in 1 gift hartfalen    4 mg, eventueel tot 32 mg p.d. in 1 gift

Atacand (AstraZeneca)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		28 x 8mg			€ 14,60
		56 x 8mg			€ 20,74
		98 x 8mg			€ 31,97
		28 x 16mg			€ 17,04
		56 x 16mg			€ 24,58
		98 x 16mg			€ 38,03
		98 x 32mg			€ 46,40

Candesartan Apotex (Apotex)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		28 x 8mg			€ 14,56
		98 x 8mg			€ 29,31
		28 x 16mg			€ 15,83
		98 x 16mg			€ 38,29

Candesartan EG (Eurogenerics)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		28 x 8mg			€ 14,17
		98 x 8mg			€ 23,86
		28 x 16mg			€ 15,83
		98 x 16mg			€ 28,59
		98 x 32mg			€ 35,04

Candesartan Mylan (Mylan)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		28 x 16mg			€ 15,83
		98 x 16mg			€ 38,29

Candesartan Sandoz (Sandoz)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		28 x 8mg			€ 14,14
		56 x 8mg			€ 20,71
		98 x 8mg			€ 23,84
		28 x 16mg			€ 15,83
		56 x 16mg			€ 24,55
		98 x 16mg			€ 28,57
		28 x 32mg			€ 15,83
		56 x 32mg			€ 24,73
		98 x 32mg			€ 35,02

Candesartan Teva (Teva)

[candesartan, cilexetil]
compr. (deelb.)
		98 x 8mg			€ 23,78
		28 x 16mg			€ 15,83
		98 x 16mg			€ 28,52
		98 x 32mg			€ 34,98

Eprosartan

Posologie

hypertensie    600 mg p.d. in 1 gift

Teveten (Abbott Products)

[eprosartan (mesilaat)]
compr.
		28 x 600mg			€ 23,25
		98 x 600mg			€ 53,34

Irbesartan

Posologie

hypertensie, en nefropathie bij hypertensiepatiënten met type 2-diabetes    150 mg, eventueel tot 300 mg p.d. in 1gift

Aprovel (Sanofi-Aventis)

[irbesartan]
compr.
		28 x 75mg			€ 29,87
		28 x 150mg			€ 17,42
		28 x 300mg			€ 25,10
		98 x 300mg			€ 58,31

Irbesartan Apotex (Apotex)

[irbesartan]
compr.
		28 x 150mg			€ 15,83
		28 x 300mg			€ 15,83
		98 x 300mg			€ 38,29

Irbesartan EG (Eurogenerics)

[irbesartan]
compr.
		28 x 150mg			€ 15,83
		98 x 150mg			€ 38,29
		28 x 300mg			€ 15,83
		98 x 300mg			€ 38,29

Irbesartan Mylan (Mylan)

[irbesartan]
compr.
		28 x 150mg			€ 15,83
		98 x 300mg			€ 38,29

Irbesartan Sandoz (Sandoz)

[irbesartan]
compr. (deelb.)
		28 x 75mg			€ 15,83
		98 x 75mg			€ 38,29
		28 x 150mg			€ 15,83
		98 x 150mg			€ 38,29
		28 x 300mg			€ 15,83
		98 x 300mg			€ 38,29

Irbesartan Teva (Teva)

[irbesartan]
compr.
		28 x 150mg			€ 13,47
		98 x 150mg			€ 27,74
		28 x 300mg			€ 13,47
		98 x 300mg			€ 27,74

Losartan

Posologie

hypertensie, en nefropathie bij hypertensiepatiënten met type 2-diabetes    50 mg, eventueel tot 100 mg p.d. in 1 gift hartfalen    12,5 mg, eventueel tot 50 mg p.d. in 1 gift

Cozaar (Impexeco)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 15,54
		56 x 50mg			€ 24,05
		98 x 50mg			€ 37,49
compr.
		98 x 100mg			€ 58,75
(parallelinvoer)

Cozaar (MSD)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 15,49
		56 x 50mg			€ 24,22
		98 x 50mg			€ 37,40
compr.
		98 x 100mg			€ 58,57
susp.
		200 ml 2,5mg / ml			€ 64,33

Cozaar (PI-Pharma)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		98 x 50mg			€ 37,40
(parallelinvoer)

Loortan (Impexeco)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		98 x 50mg			€ 34,06
(parallelinvoer)

Loortan (MSD)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 14,27
		98 x 50mg			€ 33,98
compr.
		98 x 100mg			€ 34,65

Losartan Apotex (Apotex)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 14,27
		98 x 50mg			€ 35,29
compr.
		98 x 100mg			€ 36,00

Losartan EG (Eurogenerics)

[losartan (kalium)]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 14,27
		56 x 50mg			€ 20,47
		98 x 50mg			€ 28,07
		98 x 100mg			€ 28,29

Losartan Mylan (Mylan)

[losartan, kalium]
compr.
		28 x 50mg			€ 15,29
		56 x 50mg			€ 24,05
		98 x 50mg			€ 37,10
		98 x 100mg			€ 36,08

Losartan Pfizer (Pfizer)

[losartan, kalium]
compr.
		28 x 50mg			€ 13,10
		98 x 100mg			€ 30,77

Losartan Sandoz (Sandoz)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		28 x 50mg			€ 14,25
		56 x 50mg			€ 20,45
		98 x 50mg			€ 26,92
		98 x 100mg			€ 26,92

Losartan Teva (Teva)

[losartan, kalium]
compr. (deelb.)
		98 x 50mg			€ 26,86
		98 x 100mg			€ 26,86

Olmesartan

Posologie

hypertensie    10 mg, eventueel tot 40 mg p.d. in 1 gift

Belsar (Menarini)

[olmesartan, medoxomil]
compr.
		28 x 10mg			€ 23,50
		28 x 20mg			€ 26,86
		98 x 20mg			€ 63,24
		28 x 40mg			€ 31,58
		98 x 40mg			€ 76,40

Olmetec (Sankyo)

[olmesartan, medoxomil]
compr.
		28 x 10mg			€ 23,50
		28 x 20mg			€ 26,86
		98 x 20mg			€ 63,24
		28 x 40mg			€ 31,58
		98 x 40mg			€ 76,40

Telmisartan

Posologie

hypertensie    40 mg, eventueel tot 80 mg p.d. in 1 gift secundaire preventie bij patiënten met hoog cardiovasculair risico    80 mg p.d. in 1 gift

Kinzalmono (Bayer)

[telmisartan]
compr.
		28 x 40mg			€ 26,90
		28 x 80mg			€ 39,09
		56 x 80mg			€ 58,49
		98 x 80mg			€ 87,82

Micardis (Boehringer Ingelheim)

[telmisartan]
compr.
		28 x 20mg			€ 16,93
		28 x 40mg			€ 24,80
		28 x 80mg			€ 35,71
		56 x 80mg			€ 53,11
		98 x 80mg			€ 79,64

Valsartan

Posologie

hypertensie    80 mg, eventueel tot 160 mg p.d. in 1 gift na myocardinfarct    40 mg, eventueel tot 320 mg p.d. in 2 giften hartfalen    80 mg, eventueel tot 320 mg p.d. in 2 giften

Diovane (Novartis Pharma)

[valsartan]
compr. (deelb.)
		28 x 80mg			€ 14,11
		56 x 80mg			€ 19,95
		28 x 160mg			€ 18,39
		56 x 160mg			€ 26,50
		98 x 160mg			€ 41,39
		98 x 320mg			€ 42,56
oploss. (oraal)
		160 ml 3mg / ml			€ 14,56

Valsartan Apotex (Apotex)

[valsartan]
compr.
		28 x 80mg			€ 14,11
		98 x 80mg			€ 35,89
		28 x 160mg			€ 15,83
		98 x 160mg			€ 38,29
		98 x 320mg			€ 37,67

Valsartan EG (Eurogenerics)

[valsartan]
compr. (deelb.)
		28 x 80mg			€ 13,71
		98 x 80mg			€ 26,69
		28 x 160mg			€ 15,61
		98 x 160mg			€ 31,19
		28 x 320mg			€ 13,15
		98 x 320mg			€ 32,05

Valsartan Mylan (Mylan)

[valsartan]
caps.
		28 x 80mg			€ 14,21
		56 x 80mg			€ 24,37
		100 x 80mg			€ 38,30
		28 x 160mg			€ 15,61
		56 x 160mg			€ 24,37
		100 x 160mg			€ 38,30

Valsartan Sandoz (Sandoz)

[valsartan]
compr. (deelb.)
		28 x 80mg			€ 13,68
		56 x 80mg			€ 19,93
		98 x 80mg			€ 26,68
		28 x 160mg			€ 15,58
		56 x 160mg			€ 24,73
		98 x 160mg			€ 31,16
		28 x 320mg			€ 13,13
		98 x 320mg			€ 32,03

Valsartan Teva (Teva)

[valsartan]
compr. (deelb.)
		98 x 80mg			€ 32,69
		28 x 160mg			€ 15,62
		98 x 160mg			€ 32,69
		28 x 320mg			€ 15,62
		98 x 320mg			€ 32,69