Androgenen en anabole steroïden

• De natuurlijke androgenen testosteron en androstanolon worden bij eerste passage ter hoogte van de lever gedeeltelijk afgebroken, en hebben daardoor na orale toediening een lage biologische beschikbaarheid. Ze worden aangebracht op de huid (onder vorm van gel) of worden intramusculair toegediend onder vorm van esters met verlengde werking. De bekomen systemische concentraties na toediening via de huid zijn wisselend.
• Voor nandrolon is het anabool effect meer uitgesproken dan het androgeen effect. Het gebruik van nandrolon bij cachexie of postoperatief is achterhaald.
• Voor het gebruik van dehydro-epi-androsteron (DHEA), dat in België niet als specialiteit beschikbaar is, bestaat onvoldoende wetenschappelijk onderbouwde evidentie, behalve misschien bij vrouwen met bijnierschorsinsufficiëntie (ziekte van Addison) of hypofysaire insufficiëntie.

• Androgenen
  • Substitutietherapie bij mannelijk hypogonadisme.
  • Hypopituïtarisme.
  • Vertraagde groei en ontwikkeling bij verlate puberteit.
  • Impotentie door androgeendeficiëntie.
• Anabolica (nandrolon)
  • Negatieve stikstofbalans, bv. na zware ziekten, traumata of chirurgische ingrepen: betwiste indicatie.

• Zwangerschap en borstvoeding.
• Ernstige leveraandoeningen.
• Prostaatcarcinoom.

• Viriliserend effect bij de vrouw en prepubertair, afhankelijk van het gebruikte preparaat en de posologie, soms ook na zeer lage doses. Risico van overdracht van testosteron via de huid bij gebruik van testosteron-gel [zie Folia juni 2011].
• Vroegtijdig sluiten van de groeischijven met groeistilstand bij het kind.
• Libidoverhoging, priapisme.
• Testiculaire atrofie of oligospermie, mannelijke infertiliteit, gynaecomastie.
• Water- en zoutretentie.
• Erythrocytose, met bloedhyperviscositeit waardoor risico van trombo-embolische verwikkelingen, vooral bij risicopersonen (ouderen, longziekten) en bij suprafysiologische doses.
• Verhoging van het prostaatvolume, versnellen van de progressie van prostaatkanker.
• Leverafwijkingen met soms cholestatische icterus.
• Bij toediening op de huid: ook lokale reacties (erytheem, jeuk) ter hoogte van de applicatieplaats.

• Zwangerschap en borstvoeding zijn contra-indicaties.

• Nandrolon: versterking van het effect van vitamine K-antagonisten.

• Voorzichtigheid is geboden indien water- en zoutretentie een risico vormt.
• Bij langdurige behandeling is regelmatige controle van de PSA-spiegels aangewezen.

• Hieronder wordt alleen de gebruikelijke posologie voor substitutie bij hypogonadisme gegeven.

Androstanolon

Andractim (Besins)

[androstanolon]
gel
		80 g 25mg / g			€ 21,20

Mesterolon

Proviron (Bayer)

[mesterolon]
compr. (deelb.)
		50 x 25mg			€ 10,49

Nandrolon

Deca-Durabolin (MSD)

[nandrolon, decanoaat]
amp. i.m.
		1 x 25mg / 1ml			€ 4,72
Posol. –

Testosteron

Androgel (Besins)

[testosteron]
gel (zakjes)
		30 x 50mg / 5g			€ 56,70
Posol. 1 zakje p.d. in 1 applicatie op de huid

Itnogen (Prostrakan)

[testosteron]
doseergel
		60 g 20mg / g			€ 56,70
	(1 druk = 10 mg)
Posol. 60 mg p.d. in 1 applicatie op de huid

Nebido (Bayer)

[testosteron, undecanoaat]
amp. i.m.
		1 x 1g / 4ml			€ 116,20
Posol. 1 amp. om de 10 à 14 weken

Sustanon 250 (MSD)

[testosteron, decanoaat 100mg + testosteron, isocaproaat 60mg + testosteron, fenylpropionaat 60mg + testosteron, propionaat 30mg / 1,1ml ]
amp. i.m.
		1 x 1,1 ml			€ 10,44
Posol. 1 amp. om de 3 weken

Testim (Ferring)

[testosteron]
gel
		30 x 50mg / 5g			€ 56,69
Posol. 1 à 2 tubes gel p.d. in 1 applicatie

Testocaps (MSD)

[testosteron, undecanoaat]
caps.
		60 x 40mg			€ 32,42
Posol. 40 à 120 mg p.j. in 2 giften