Macroliden

• Het antibacteriële spectrum van de macroliden omvat talrijke aërobe en anaërobe Gram-positieve kokken, neisseria, Bordetella pertussis, Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae, chlamydia, Campylobacter jejuni en Helicobacter pylori.
• Een aantal stammen van groep A β-hemolytische streptokokken, en vele stammen van Streptococcus pneumoniae en van stafylokokken zijn resistent.
• Haemophilus influenzae is niet of slechts matig gevoelig voor macroliden.
• Er bestaat een belangrijke kruisresistentie tussen de verschillende macroliden.
• Het antibacteriële spectrum van de neomacroliden is gelijkaardig aan dit van erythromycine. Ze worden na orale toediening wel beter geresorbeerd, en hun langere halfwaardetijd laat een minder frequente toediening toe: tweemaal daags voor clarithromycine en roxithromycine, eenmaal daags voor azithromycine. Hierdoor en gezien er minder gastro-intestinale ongewenste effecten zijn, wordt erythromycine meestal vervangen door de neomacroliden.
• Erythromycine is gastroprokinetisch [zie Folia april 2001 en april 2004].
• Voornaamste indicaties in de ambulante praktijk
  • Macroliden kunnen een plaats hebben bij patiënten met IgE-gemedieerde penicilline-allergie indien bij een infectie zoals streptokokkenangina een antibioticum nodig is.
  • De macroliden, ook de nieuwere, zijn geen eerstekeuzepreparaten voor empirische behandeling van infecties door pneumokokken en Haemophilus influenzae, die meestal te resistent zijn geworden tegen deze antibiotica.
  • Clarithromycine in hoge dosis en azithromycine, alleen of in associatie, hebben een plaats bij de behandeling van infecties met atypische mycobacteriën.
  • Azithromycine in een eenmalige dosis van 1 g is actief bij urogenitale infecties door Chlamydia trachomatis. Azithromycine (1 g eenmalig), in combinatie met ceftriaxon (125 mg eenmalig intramusculair), is de eerste keuze voor de empirische behandeling van urethritis waarbij zowel chlamydia als gonokokken betrokken kunnen zijn.
  • Clarithromycine maakt deel uit van de therapeutische schemata voor de eradicatie van Helicobacter pylori (zie 2.1.).
  • Azithromycine 500 mg p.d. gedurende 3 dagen of eenmalige dosis van 1 g indien zelfbehandeling van reizigersdiarree in India en het Verre Oosten aangewezen is [zie Folia mei 2007].