Inhoudstafel
 
  Inleiding
1. Cardiovasculair stelsel
2. Gastro-intestinaal stelsel
3. Urogenitaal stelsel
4. Ademhalingsstelsel
5. Pijn en ontsteking
6. Zenuwstelsel
7. Hormonaal stelsel
8. Infecties
9. Immuniteit
10. Antitumorale middelen
10.1.  Alkylerende middelen
10.2.  Antimetabolieten
10.3.  Antitumorale antibiotica
10.4.  Topo-isomerase-inhibitoren
10.5.  Microtubulaire inhibitoren
10.6.  Monoklonale antilichamen
10.7.  Tyrosinekinase-inhibitoren
10.8.  Diverse antitumorale middelen
10.9.  Addendum: hematopoëtische groeifactoren
10.10.  Addendum: keratinocytengroeifactoren
11. Mineralen, vitaminen en tonica
12. Uitwendig gebruik
13. Diagnostica
14. Diverse geneesmiddelen

  Merknaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

  Stofnaam:
 A   B   C   D   E   F   G   H   I 
 J   K   L   M   N   O   P   Q   R 
 S   T   U   V   W   X   Y   Z 

Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium   Februari 2010   en français

 

Antitumorale middelen

 
 
  • 10.1. Alkylerende middelen
  • 10.2. Antimetabolieten
  • 10.3. Antitumorale antibiotica
  • 10.4. Topo-isomerase-inhibitoren
  • 10.5. Microtubulaire inhibitoren
  • 10.6. Monoklonale antilichamen
  • 10.7. Tyrosinekinase-inhibitoren
  • 10.8. Bortezomib
  • 10.9. Diverse antitumorale middelen

In addendum worden de hematopoiëtische groeifactoren en de keratinocytengroeifactoren vermeld. De hormonen en antihormonen gebruikt bij maligne aandoeningen worden besproken in 7.3. Geslachtshormonen, de interferons in 9.2. Immunomodulatoren en immunosuppressiva.

Het gebruik van antitumorale geneesmiddelen behoort tot het domein van de gespecialiseerde arts. Precieze indicaties, posologie en gebruiksaanwijzing worden hier dan ook niet gegeven.

Ongewenste effecten

Het is onmogelijk in detail alle ongewenste effecten van de antitumorale middelen te vermelden. Volgende ongewenste effecten worden gezien met talrijke antitumorale middelen.

  • Nausea, braken, diarree.
  • Irritatie ter hoogte van de toedieningsplaats, en ulceratie en necrose bij extravasatie (bv. van een anthracycline).
  • Overgevoeligheidsreacties.
  • Beenmergdepressie met leukopenie (met risico van ernstige infecties), anemie, trombocytopenie.
  • Huid- en mucosa-aantasting (bv. alopecie).
  • Massale destructie van maligne cellen met hyperuricemie (tumor lysis syndroom).
  • Specifieke orgaantoxiciteit (ter hoogte van hart, hersenen, longen, nier, blaas, ovaria, testes...).
  • Secundaire maligniteiten, bv. hematologisch.

Belangrijke ongewenste effecten eigen aan een bepaalde groep of aan een bepaald middel, worden bij die groep of bij dit middel vermeld.

Zwangerschap

  • Vele antitumorale middelen zijn gevaarlijk voor de ongeboren vrucht (teratogene en mutagene effecten, en embryotoxiciteit). Bij vrouwen tijdens de geslachtsrijpe leeftijd dient anticonceptie te worden overwogen gedurende de chemotherapie en gedurende tenminste 3 tot 6 maanden na het stoppen van de behandeling, ook als het de partner is die wordt behandeld.

Interacties

  • De interacties met antitumorale middelen zijn, gezien de nauwe therapeutisch-toxische grens van deze middelen, vaak klinisch relevant, met verlies van doeltreffendheid of toename van de ongewenste effecten. Bij gebruik van gelijk welk geneesmiddel bij een patiënt op antitumorale therapie is voorzichtigheid geboden. Associatie van middelen met toxiciteit op hetzelfde orgaan (bv. beenmerg, nier) verhoogt het risico van toxiciteit.
  • Toename of daling van het effect van vitamine K-antagonisten (zie tabel in 1.9.2.5.) of anti-epileptica door bepaalde antitumorale middelen.
  • Verminderde resorptie van geneesmiddelen, bv. digoxine, bij uitgesproken letsels van de gastro-intestinale tractus.
  • Belangrijke interacties van de individuele producten of groepen worden vermeld ter hoogte van het product of de groep.

Bijzondere voorzorgen

  • Regelmatige controles van bloedbeeld en nier- en leverfunctie zijn nodig.
  • Voor sommige chemotherapeutica is hydratie aangewezen.
  • Voor sommige orale middelen (bv. capecitabine, sunitinib, tegafur, temozolomide) zijn geneesmiddelvrije periodes voorzien: dit niet respecteren kan leiden tot ernstige toxiciteit.