Centrale stimulantia

Oxybaat, een centraal depressivum, wordt besproken in addendum.

• Methylfenidaat en atomoxetine worden gebruikt bij kinderen met aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit ("Attention-deficit hyperactivity disorder" of ADHD), wanneer de niet-medicamenteuze aanpak alleen onvoldoende blijkt [zie Folia juli 2002 en Transparantiefiche "Aanpak van ADHD"]. Het opstarten van medicatie bij ADHD mag pas gebeuren na een diagnose door een gespecialiseerd team. Bij kinderen jonger dan 5 jaar dient men zeker terughoudend te zijn met het gebruik van centrale stimulantia. Ze hebben bij kinderen met ernstig ADHD op korte termijn een symptomatisch effect op de kernsymptomen hyperactiviteit, impulsiviteit en onaandachtig gedrag. Langetermijngegevens over doeltreffendheid en veiligheid, en vergelijkend onderzoek tussen de verschillende medicamenteuze opties, zijn schaars. Het gebruik bij volwassenen staat ter discussie.
• Methylfenidaat is een indirect werkend sympathicomimeticum verwant met amfetamine; het is het best onderzochte geneesmiddel bij ADHD.
• Atomoxetine, een noradrenaline-heropnameremmer, wordt eveneens gebruikt bij ADHD.
• Modafinil en methylfenidaat worden gebruikt bij narcolepsie.
• Bupropion (syn. amfebutamon), een stof chemisch verwant met de amfetamines, wordt gebruikt bij rookstop (zie 10.5.2.) en als antidepressivum (zie 10.3.1.).
• Sommige amfetaminederivaten vroeger gebruikt bij obesitas, zijn in de loop van de laatste jaren van de markt teruggetrokken (zie 20.1.). Een aantal kunnen nog magistraal voorgeschreven worden in België; hun gebruik in het kader van obesitas is niet te verantwoorden gezien de duidelijk negatieve risico-batenverhouding.

• Voorgeschiedenis van hypertensie, hyperthyreoïdie of depressie.

• Hoofdpijn, emotionele instabiliteit en anorexie: meest frequente ongewenste effecten en meestal dosisafhankelijk.
• Convulsies, compulsief gedrag en psychotische reacties: zeldzaam, maar ernstig en vooral bij overdosering.
• Bij chronisch gebruik gewenning en afhankelijkheid, mogelijkheid van misbruik.
• Mogelijkheid van toegenomen cardiovasculair risico bij gebruik bij ADHD van methylfenidaat en atomoxetine [zie Folia juli 2006en juni 2008].
• Methylfenidaat: ook frequent slapeloosheid, ook groeivertraging tijdens behandeling (zelden), zonder invloed op de uiteindelijke lengte.
• Atomoxetine: ook frequent sedatie, ook ernstige leverstoornissen, suïcidaal gedrag [zie Folia november 2007]. QT-verlenging is beschreven (voor de risicofactoren voor "torsades de pointes" in het algemeen, zie "Ongewenste effecten" in Inleiding).
• Modafinil: ook Stevens-Johnson-syndroom.

• Hypertensieve opstoten bij gebruik samen met MAO-inhibitoren.
• Verhoogd risico van convulsies bij gelijktijdig gebruik van andere middelen die convulsies veroorzaken (zie "Ongewenste effecten" in Inleiding).
• Atomoxetine is een substraat van CYP2D6, met mogelijkheid van interacties (zie tabel Id in Inleiding).

• Methylfenidaat: best niet 's avonds geven. Er zijn aanwijzingen over illegale verkoop en gebruik van methylfenidaat als stimulerend middel bij jongeren.
• Atomoxetine: voorzichtigheid is geboden bij leverlijden en bij trage metaboliseerders.
• Opvolging van de bloeddruk wordt aangeraden.

Atomoxetine

Strattera (Eli Lilly)

[atomoxetine (hydrochloride)]
caps.
		7 x 10mg			€ 30,97
		7 x 18mg			€ 30,97
		7 x 25mg			€ 30,97
		28 x 25mg			€ 93,30
		7 x 40mg			€ 30,97
		28 x 40mg			€ 93,30
		28 x 60mg			€ 93,30
		28 x 80mg			€ 120,90
Posol. : kinderen vanaf 6 jaar en adolescenten: - minder dan 70 kg: 0,5 mg/kg/d., na 1 week eventueel op te drijven tot 1,2 mg/kg/d. in 1 à 2 giften - meer dan 70 kg: 40 mg p.d., na 1 week eventueel op te drijven tot 80 mg p.d. in 1 à 2 giften

Methylfenidaat

Concerta (Janssen-Cilag)

[methylfenidaat, hydrochloride]
compr. (vertraagde vrijst.)
		30 x 18mg			€ 56,33
		30 x 27mg			€ 62,69
		30 x 36mg			€ 69,03
		30 x 54mg			€ 82,38
Posol. kinderen vanaf 6 jaar en adolescenten: - 18 mg p.d., eventueel op te drijven met intervallen van één week tot 54 mg p.d. in 1 gift 's morgens
(de comprimés niet breken of pletten) (speciaal gereglementeerd geneesmiddel)

Rilatine (Novartis Pharma)

[methylfenidaat, hydrochloride]
caps. Modified Release (vertraagde vrijst.)
		30 x 20mg			€ 29,15
		30 x 30mg			€ 35,37
		30 x 40mg			€ 62,82
compr. (deelb.)
		20 x 10mg			€ 8,90
Posol. - caps. Modified Release - 20 à 40 mg p.d. in 1 gift - compr. * kinderen vanaf 6 jaar - 5 à 10 mg p.d., eventueel op te drijven met intervallen van één week tot max. 60 mg p.d. (bij kinderen < 25 kg meestal max. 35 mg p.d.) in meerdere giften * volwassenen - 25 à 30 mg p.d., eventueel op te drijven tot 60 mg p.d. in meerdere giften
(speciaal gereglementeerd geneesmiddel)

Modafinil

Provigil (MSD)

[modafinil]
compr.
		90 x 100mg			€ 132,74

Addendum: oxybaat

Xyrem (UCB)

[oxybaat, natrium]
oploss. (oraal)
		180 ml 500mg / ml			H.G.
(verdovingsmiddel) (weesgeneesmiddel)