Diclofenac gel

Diclofenac EG Diclofenac Sandoz Voltaren Emulgel
Ouderenzorg

Selecties

  • Artrose: tweede keuze voor pijnlijke artrose van de hand of de knie.
  • Acute pijn: bij verstuiking, overbelastingsletsel, spierspanning.
  • Oppervlakkige tromboflebitis: behandeling van pijn indien paracetamol gecontra-indiceerd is (off-label gebruik).

Motivatie

Artrose en acute pijn (verstuikingen, verrekkingen en overbelastingsblessures)

  • De werkzaamheid van diclofenac 1% voor lokaal gebruik is aangetoond bij artrose van de hand en bij gonartrose, zonder directe vergelijkende gegevens die wijzen op een superieur effect van een oraal NSAID.
  • Lokale NSAID's zijn veiliger dan orale NSAID's, vooral bij oudere patiënten.
  • Er moet ook rekening worden gehouden met de noodzaak van frequente toepassingen (4x/dag voor artrose van de hand) en de kosten van de behandeling.
  • De beschikbare gegevens hebben voornamelijk betrekking op topische diclofenac en ketoprofen. Het risico op fotoallergische reacties is groter bij ketoprofen.
  • Topische diclofenac wordt geselecteerd.

Oppervlakkige tromboflebitis

  • Soms wordt een plaatselijk NSAID voorgesteld om de pijn van oppervlakkige tromboflebitis te verlichten als paracetamol gecontra-indiceerd of niet effectief is. Dit is een "off-label" gebruik.

Indicatie
Artrose (knie, hand) en acute pijn (verstuikingen, verrekkingen en overbelastingsblessures) Oppervlakkige tromboflebitis (off label)
Criteria voor
de selectie		 Werkzaamheid +
Veiligheid +
Gebruiksgemak +/-
Prijs -
Expert
consensus		 +


Dosering

Geen dosisaanpassing nodig op basis van leeftijd.

  • 2 tot 4 g (overeenkomend met een hoeveelheid tussen een kers en een walnoot) licht inmasseren.
    • 2x per dag indien gel van 2%.
    • 4x per dag indien gel van 1%.
  • Maximaal 2 weken te gebruiken bij verstuikingen, verrekkingen en overbelastingsblessures en maximaal 3 weken bij artrose.

In geval van nierfalen

De rubrieken hieronder verwijzen naar de geneesmiddelgroep waartoe het hier beschreven geneesmiddel behoort, indien deze beschikbaar zijn in het Gecommentarieerd Geneesmiddelen Repertorium.

Bijzondere voorzorgen

  • Sommige pleisters bevatten aluminium (vermeld bij de specialiteiten): bij MRI moeten ze in de te onderzoeken zone verwijderd worden omwille van het risico van brandwonden [zie Folia september 2012].
  • De systemische ongewenste effecten van NSAID's voor lokaal gebruik zijn zeldzaam. Desondanks is bij patiënten met nierinsufficiëntie voorzichtigheid geboden (zie 9.1. Niet-steroïdale anti-inflammatoire middelen), alsook bij langdurige behandeling van grote oppervlakten.

Ongewenste effecten

Contra-indicaties

  • Zwangerschap: gecontra-indiceerd tijdens het 3e trimester (zie rubriek “Zwangerschap en borstvoeding”).
  • Lokale of systemische overgevoeligheidsreactie t.o.v. het middel zelf, andere NSAID’s of acetylsalicylzuur.
  • Ketoprofen lokaal: blootstelling aan de zon (zelfs bij bewolkt weer) en aan UV-straling gedurende de behandeling en tot 2 weken na stoppen van de behandeling.