Ik wil me abonneren
juni 2024
Focus
Let op het medicatiegebruik bij een hittegolf!
Hoge buitentemperaturen en hittegolf brengen gezondheidsrisico’s mee. Wie heeft het hoogste risico? Welke geneesmiddelen kunnen de negatieve effecten van een hittegolf verder verhogen? En wat kunnen huisartsen en apothekers doen om complicaties te vermijden?
Elk geneesmiddel op het juiste moment! Deel 3: tussen de maaltijden
Wat is het beste moment om een geneesmiddel in te nemen? In dit derde artikel van onze Folia-reeks bespreken we een aantal geneesmiddelen die tussen de maaltijden moeten worden genomen: sommige antibiotica, antiparasitaire middelen, antihistaminica, een immunomodulator en melatonine.
Auditorium
Nieuwe e-learning: MedicatieQuiz 9 – special ouderenzorg
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de eerste lijn
fezolinetant (Veoza®▼)
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
eptinezumab (Vyepti®▼)
mirikizumab (Omvoh®▼)
 Nieuwe sterktes
apalutamide (Erleada®)
 Nieuwe indicaties
sacubitril + valsartan in de pediatrie (Entresto® )
​Terugbetalingen
bimekizumab (Bimzelx®)
 Stopzettingen van commercialisatie
brivudine (Zerpex®)
dexamethason + neomycine + polymyxine B auriculair (Polydexa®)
erythromycine + benzoylperoxide cutaan (Benzadermine®)
piroxicam cutaan (Piromed®)
quinagolide (Norprolac®)
susoctocog alfa (Obizur®)
Geneesmiddelenbewaking
Denosumab (Prolia®): risico op ernstige hypocalciëmie
Het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap FDA waarschuwt voor een verhoogd risico op ernstige hypocalciëmie bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie die behandeld worden met denosumab.
mei 2024
Focus
Is paracetamol veilig op het einde van de zwangerschap?
Wegens het (kleine) risico op vroegtijdige sluiting van de ductus arteriosus door paracetamol werd de rubriek Zwangerschap en borstvoeding in het Repertorium aangepast. Welke plaats heeft paracetamol nog tijdens de zwangerschap?
Risico’s van geneesmiddelen bij mannen met kinderwens
Welke geneesmiddelen hebben een invloed op de kwaliteit van het sperma? En welke geneesmiddelen kunnen vóór de conceptie zorgen voor meer aangeboren afwijkingen? Kan medicatiegebruik ook na de conceptie invloed hebben op het ongeboren kind? Dit artikel geeft een overzicht.
Voor u gelezen
Hoe goed werkt het zona-vaccin in real-life?
De resultaten zijn bemoedigend. Ook in real-life is er goede bescherming tegen herpes zoster in de eerste jaren na vaccinatie, ook bij patiënten met corticosteroïdgebruik. Maar gegevens over onder andere bescherming tegen post-herpetische neuralgie ontbreken nog.
Nieuws
Toediening van medicatie door een niet gezondheidszorgbeoefenaar
Het toedienen van sommige geneesmiddelen kan behoren tot de "Activiteiten van het Dagelijks Leven". Dankzij een koninklijk besluit kunnen die "Activiteiten van het Dagelijks Leven" wettelijk worden uitgevoerd door een niet‑gezondheidszorgbeoefenaar of door iemand anders dan de bekwame helper.
Meer kinkhoestgevallen in België en andere Europese landen
In Vlaanderen en de Fédération Wallonie-Bruxelles zijn dit jaar al ongeveer 40 kinderen jonger dan 6 maanden gehospitaliseerd door kinkhoest. Cijfers uit Vlaanderen tonen dat het relatief gezien gaat om meer baby’s van niet-gevaccineerde moeders dan van gevaccineerde moeders. Dit versterkt de aanbeveling om zwangere vrouwen te vaccineren tegen kinkhoest om zo de jonge zuigeling te beschermen.
Afbouwprogramma benzodiazepines: een positief resultaat!
Eén jaar na de lancering van het programma voor de afbouw van benzodiazepines deden al ruim 5.500 patiënten beroep op deze dienst, onder begeleiding van artsen en apothekers. Ook zin om mee te doen maar twijfel je nog? Volg onze e-learning over het afbouwen van benzodiazepines!
Auditorium
Nieuwe e-learning: geneesmiddelen en valrisico
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
difelikefalin (Kapruvia®▼)
eravacycline (Xerava®)
glycopyrronium crème (Axhidroks®)
remimazolam (Byfavo®▼)
thiopental (Thiopental Sodium Panpharma®)
vericiguat (Verquvo®▼)
 Nieuwigheden in de oncologie
busulfan voor injectie (Busulfan Fresenius Kabi®)
 Nieuwe vormen
racecadotril orale suspensie (Tiorfix®)
 Nieuwe indicaties
abrocitinib (Cibinqo®▼ )
​Terugbetalingen
Aciclovir sirop (Aciclovir GSK® )
budesonide (Jorveza®)
Sitagliptin Sandoz  en Sitagliptin/Metformin Sandoz
 Stopzettingen van commercialisatie
cetirizine oraal vloeibaar (Cetirizine® Sandoz siroop oploss.)
fytomenadion druppels (Vitamon K®)
triamcinolon nasaal (Allegra Nasal®)
 Onderbrekingen van commercialisatie (langdurige onbeschikbaarheden)
clindamycine cutaan (Zindaclin®)
tocoferol (Optovit E®)
tosylchlooramide (Clonazone®)
Geneesmiddelenbewaking
Valproïnezuur: mannen informeren over de risico’s bij kinderwens
Een studie suggereert dat er mogelijk een verhoogd risico is op ontwikkelingsstoornissen bij kinderen wiens vader in de drie maanden vóór de bevruchting valproaat gebruikte. Het Europese PRAC beveelt een aantal voorzorgsmaatregelen aan.
april 2024
Focus
Elk geneesmiddel op het juiste moment! Deel 2: bij de maaltijd
Wat is het beste moment om een geneesmidddel in te nemen? In dit tweede artikel van onze Folia-reeks bespreken we een aantal geneesmiddelen die bij de maaltijd moeten worden genomen: bepaalde antibiotica, anti-inflammatoire middelen en antidiabetica.
Voor u gelezen
Lagere therapeutische waarde voor bijkomende indicaties ten opzichte van oorspronkelijke indicatie
Steeds vaker worden nieuwe indicaties toegekend aan bestaande geneesmiddelen. Voor deze nieuwe indicaties heeft het geneesmiddel vaak een beperktere meerwaarde dan voor de oorspronkelijke indicatie.
Het wijzigen van primaire eindpunten in lopende studies
Primaire eindpunten die worden aangepast terwijl de studie nog lopende is? In RCT’s met oncologische middelen gebeurt het vaak. En in de meeste publicaties wordt dit niet gerapporteerd.
Nieuws
COPD: nieuw initiatief Goed Gebruik van Geneesmiddelen in de apotheek
Sinds 1 april 2024 kunnen apothekers begeleidingsgesprekken aanbieden aan patiënten met COPD. Wat zijn de voorwaarden en hoe verloopt dit initiatief?
Het Repertorium “editie 2024”: update van een tweede reeks hoofdstukken gepubliceerd
De jaarlijkse update van de hoofdstukken Ademhalingsstelsel, Hormonaal stelsel, Osteo-articulaire aandoeningen, Infecties, Antitumorale middelen, Oftalmologie en Anesthesie van het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium is afgewerkt en online geplaatst. We vermelden de belangrijkste nieuwigheden.
Het BELpREG-project, een Belgisch zwangerschapsregister
Sinds 2022 verzamelt BELpREG gegevens over het gebruik van geneesmiddelen tijdens de zwangerschap via vragenlijsten. Lees hier hoe de zwangere vrouw kan deelnemen aan dit project.
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
levofloxacine + dexamethason oculair (Ducressa®) 
 Nieuwigheden in de oncologie
glofitamab (Columvi®▼ ) 
 Nieuwe indicaties
dapagliflozine (Forxiga® ) 
20-valent pneumokokkenvaccin (PCV20, Prevenar20®, het vroegere Apexxnar®) 
​Terug op de markt
frovatriptan (Frovatex®)
​Terugbetalingen
Aciclovir Sandoz® 200 et 800 mg
midazolam (Buccolam®)
hooggedoseerd influenzavaccin (Efluelda® )
 Stopzettingen van commercialisatie
cyproteron 10 mg (Androcur® 10 mg)
 Onderbrekingen van commercialisatie (langdurige onbeschikbaarheden)
darvadstrocel (Alofisel® )
miconazole orale gel (Daktarin® gel oromuq.)
​Kritieke onbeschikbaarheden in de ambulante zorg
acetylsalicylzuur 500 mg inj. (Aspegic®, Acetylsalicylzuur Sandoz®)
bleomycine
olanzapine inj. 300 mg (Zypadhera® inj. 300 mg)
Geneesmiddelenbewaking
Colchicine: herinnering aan het risico van overdosering
La Revue Prescrire herinnert aan de nauwe therapeutisch-toxische marge van colchicine. Overdosering heeft potentieel ernstige gevolgen. De dosering moest strikt worden gerespecteerd, met aandacht voor nier- of leverinsufficiëntie en de talrijke interacties.
Combinatie van een SSRI + een NSAID: verhoogd risico van gastro-intestinale bloedingen
La Revue Prescrire vestigt de aandacht op het verhoogde risico van gastro-intestinale bloedingen wanneer SSRI's en NSAID's worden gecombineerd. Een meta-analyse van observationele studies toont een risicotoename met factor 2 (vergeleken met een SSRI alleen) en met factor 1,5 (vergeleken met een NSAID alleen).
maart 2024
Focus
Omega 3-vetzuren: meer nadelen dan voordelen?
Op basis van recente meta-analyses waarschuwt EMA voor een verhoogd risico van voorkamerfibrillatie met (hooggedoseerde) omega 3-vetzuurpreparaten. Aangezien er ook onvoldoende evidentie is voor de werkzaamheid, lijkt de risico-baten balans momenteel negatief.
Moeten we bij COPD de voorkeur geven aan de combinatie LABA + LAMA of aan de combinatie ICS + LABA ?
De resultaten over de werkzaamheid van de combinatie LABA + LAMA versus de combinatie ICS + LABA bij COPD zijn niet eenduidig. ICS + LABA verhogen het risico op pneumonie.
Voor u gelezen
Isotretinoïne: suïciderisico en psychiatrische stoornissen?
Een meta-analyse van observationele studies in JAMA Dermatology toont dat mensen die isotretinoïne gebruiken geen verhoogd risico hebben op suïcidepogingen of psychiatrische stoornissen. Wat moet je weten over deze studie?
Eczeem bij kinderen: welk emolliens heeft de voorkeur?
Bij kinderen met eczeem is er geen verschil in werkzaamheid en veiligheid tussen de verschillende vormen van emolliëntia (melk, crème, gel of zalf).
Nieuws
Wil je meer halen uit het Repertorium?
Over de vermelding “deelbaar” bij de tabletten in het Repertorium
Sinds kort vermelden we in het Repertorium ter hoogte van de tabletten of ze te delen zijn in gelijke dosissen (kwantitatief deelbaar) of dat ze enkel deelbaar zijn om de inname te vergemakkelijken (niet-kwantitatief deelbaar).
Auditorium
Nieuwe e-learning: FoliaQuiz - Noodanticonceptie
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de eerste lijn
lidocaïne + tetracaïne crème (Pliaglis®) 
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
atogepant (Aquipta®) 
maribavir (Livtencity®▼) 
 Nieuwigheden in de oncologie
nivolumab + relatlimab (Opdualag®▼) 
tremelimumab (Imjudo®▼) 
 Nieuwe indicaties
alirocumab (Praluent®)
empagliflozine (Jardiance® )
 Stopzettingen van commercialisatie
eptifibatide (Integrilin®)
etravirine 25 mg (Intelence®)
sennoside B (Grains de Vals Senna®)
​Kritieke onbeschikbaarheden
dulaglutide (Trulicity®)
olanzapine 210 mg inj. (Zypadhera® )
​Terugbetalingen
dapagliflozine 10 mg (Forxiga® )
Geneesmiddelenbewaking
Pseudo-efedrine: nieuwe ernstige cerebrovasculaire ongewenste effecten
De Europese gezondheidsinstanties identificeerden twee zeldzame maar potentieel ernstige, cerebrovasculaire ongewenste effecten met pseudo-efedrine: het posterior reversibel encefalopathiesyndroom (PRES) en het reversibel cerebraal vasoconstrictiesyndroom (RCVS). Het BCFI-standpunt blijft dat de risico-batenverhouding van orale vasoconstrictoren negatief is.
februari 2024
Focus
Heeft metamizol een plaats bij postoperatieve pijn?
Metamizol zou bij postoperatieve pijn een alternatief kunnen zijn voor NSAID’s wanneer deze gecontra-indiceerd zijn. Het is belangrijk om patiënten te informeren over de mogelijke ongewenste effecten van metamizol en de symptomen die deze ongewenste effecten voorafgaan.
Voor u gelezen
Antidepressiva bij chronische pijn: een nieuwe Cochrane review
Volgens een Cochrane review is alleen voor duloxetine met zekerheid aangetoond dat het werkt bij chronische pijn. Er bestaat geen “one size fits all” antidepressivum voor chronische pijn en een patiëntgerichte aanpak is essentieel.
Langdurige behandeling met orale corticosteroïden: hoe complicaties vermijden?
Welke maatregelen kan u voor en tijdens een langdurige behandeling met orale corticosteroïden nemen om het risico op complicaties te beperken? Over welke maatregelen bestaat nog geen volledige duidelijkheid? La Revue Prescrire heeft een overzicht gemaakt en we geven hier de kernboodschappen.
Versnellen inhalatiecorticosteroïden het herstel bij ambulante patiënten met COVID-19?
De ACTIV-6 trial vond geen merkbaar effect van inhalatiecorticosteroïden op genezing en complicaties van COVID-19 bij ambulante-patiënten. In de huidige context is er waarschijnlijk geen plaats voor inhalatiecorticosteroïden bij COVID-19 in de ambulante setting.
Nieuws
RIZIV top 25: grootste geneesmiddelenuitgaven in de ambulante zorg in 2022
Op de 1ste plaats staat voor de eerste keer een DOAC (apixaban). Nieuw in de top 25 zijn het complex sacubitril/valsartan en empagliflozine. Semaglutide stijgt in de top. De totaalkost voor de top 25 neemt elk jaar toe.
Auditorium
Nieuwe e-learning: Afbouwen van benzodiazepines
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
efgartigimod alfa (Vyvgart®▼) 
​Terugbetalingen
dimethylfumaraat (Skilarence® )
 Stopzettingen van commercialisatie
belantamab mafodotin (Blenrep®)
methylprednisolon crème (Advantan®)
monofluorofosfaat (Fluocaril Bi-Fluore®)
oxycodon + naloxon 5 mg /2,5 mg (Targinact® 5/2,5)
 Onderbrekingen van commercialisatie (langdurige onbeschikbaarheden)
Bacillus Calmette-Guérin (Oncotice®)
pivmecillinam (Selexid®)
Terug op de markt
ceftriaxon + lidocaïne (Rocephine®)
​Kritieke onbeschikbaarheden
olanzapine 405 mg voor inj. IM (Zypadhera® )
Geneesmiddelenbewaking
Topiramaat en teratogeen risico: bijkomende maatregelen
Uit een herevaluatie blijkt dat topiramaat niet alleen congenitale afwijkingen veroorzaakt, maar mogelijk ook neurologische ontwikkelingsstoornissen. Om blootstelling in utero te vermijden, werden  bijkomende maatregelen genomen. Lees meer hierover in dit artikel.
Pethidine en piritramide vanaf maart 2024 enkel nog voor gebruik in het ziekenhuis
januari 2024
Focus
Wat is de winst van semaglutide op klinische eindpunten bij patiënten met obesitas zonder diabetes?
De SELECT-studie toont een winst van semaglutide-injectie op het optreden van cardiovasculaire events bij patiënten met obesitas zonder diabetes maar met cardiovasculaire antecedenten. Er blijft bezorgdheid bestaan over bepaalde ongewenste effecten en de hoge kostprijs. Ook is de optimale duur van de behandeling nog onduidelijk.
Handvaten voor het afbouwen van antidepressiva (update 2024)
In deze tekst worden handvaten aangereikt en concrete schema’s voorgesteld voor de afbouw van frequent gebruikte antidepressiva in de eerste lijn, rekening houdend met de Belgische context. Dit artikel vervangt onze tekst in Folia juni 2022.
Tweede RSV-vaccin: werkzaamheid en veiligheid bij 60-plussers
Met de commercialisering van Abrysvo® is er een 2de RSV-vaccin voor de vaccinatie van 60-plussers in België. De vaccins geven bescherming tegen RSV-ziekte, maar belangrijke gegevens ontbreken, onder andere over bescherming bij personen met het hoogste risico van ernstige ziekte. De vaccins zijn duur en worden niet terugbetaald.
Passieve bescherming tegen RSV van zuigelingen door vaccinatie van de moeder
Abrysvo® is het eerste RSV-vaccin bestemd voor de bescherming van zuigelingen via vaccinatie van de moeder tijdens de zwangerschap. De vaccinatie beschermt de zuigeling tegen symptomatische RSV-infectie, maar belangrijke vragen blijven onbeantwoord en de veiligheid moet beter worden gedocumenteerd.
Nieuws
Informatiecampagne 2024 over nucleaire risico’s en de distributie van jodiumtabletten
Op 22 januari 2024 start de informatiecampagne over nucleaire risico’s. Alle jodiumtabletten uit 2010 zullen worden omgeruild voor tabletten uit 2017.
Het Repertorium “editie 2024”: update van een eerste reeks hoofdstukken gepubliceerd
Een eerste reeks hoofdstukken van de “editie 2024” van het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium is op dit moment afgewerkt en online geplaatst. In dit artikel vermelden we de belangrijkste nieuwigheden.
Dankwoord aan de experten
Bij de voorbereiding van de Folia-artikels worden deze regelmatig nagelezen door experten. Dank aan de experten die in 2023 hun commentaren zonden.
Auditorium
Nieuwe e-learning: observationele studies
Nieuwigheden geneesmiddelen
 Nieuwigheden in de eerste lijn
vaccin tegen het RSV-virus (Abrysvo®▼) 
 Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde
pasireotide (Signifor®) 
roxadustat (Evrenzo®▼) 
vutrisiran (Amvuttra®▼) 
 Nieuwigheden in de oncologie
polatuzumab vedotine (Polivy®▼) 
 Nieuwe indicaties
relugolix + estradiol + norethisteron (Ryeqo®▼) 
 Stopzettingen van commercialisatie
clorofeen (Neo-Sabenyl®)
zidovudine 100 mg harde capsules (Retrovir®)
Terugbetalingen
aciclovir (Aciclovir®AB )
insuline glargine (Abasaglar® )
interferon alfa-2a (Pegasys® )