Starten van nalmefeen bij een opioïdafhankelijke patiënt kan ernstige opioïd-ontwenningsverschijnselen veroorzaken. Wat is het mechanisme van deze interactie? En waarom speciale aandacht voor magistrale bereidingen met methadon? 

Het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking ontving recent een melding van ernstige opioïd-ontwenningsverschijnselen bij een patiënt die chronisch methadon nam in magistrale bereiding (dosering: 25 mg 2x/dag, indicatie onbekend) en bij wie recent nalmefeen was gestart in het kader van alcoholverslaving (terugvalpreventie). De patiënt diende te worden opgenomen op een intensieve-zorgenafdeling.

Het mechanisme? Nalmefeen is een antagonist ter hoogte van de opioïdreceptoren. Dit verklaart het optreden van de ernstige ontwenningsverschijnselen bij deze opioïdafhankelijke patiënt. De SKP van nalmefeen vermeldt recent of huidig gebruik van een opioïd (bv. als analgeticum of als substitutietherapie) en gebruik bij patiënten met (recente) opioïdafhankelijkheid als absolute contra-indicaties.

Waarom speciale aandacht voor magistrale bereidingen met methadon? Magistrale bereidingen (met methadon of andere bestanddelen) zijn in vele softwaredossiers van artsen en apothekers niet als gestructureerde informatie verwerkt, maar eerder als vrije tekst. Interacties met bestanddelen in magistrale bereidingen worden daarom niet opgepikt door de interactiecheckers van het softwaresysteem, en bij voorschrijven of afleveren van een interagerend geneesmiddel zal er dus geen waarschuwing verschijnen.

Commentaren van het BCFI

Bij patiënten die nalmefeen starten, is het belangrijk om te checken of de patiënt een opioïd gebruikt of recent heeft gebruikt.

Geef bij deze patiënten speciale aandacht aan opioïden in magistrale bereiding omdat interacties met bestanddelen in magistrale bereidingen niet opgepikt worden door de interactiecheckers van de softwaresystemen.

Geef ook speciale aandacht aan het gebruik van opioïden (methadon, buprenorfine) in kader van substitutiebehandeling: dit gebruik is niet altijd gekend bij de arts of apotheker, omdat de behandeling gebeurt onder supervisie van gespecialiseerde artsen en de verdeling van de dagdosis in de meeste gevallen gebeurt via gespecialiseerde centra.

Voor de contra-indicaties, ongewenste effecten en interacties van methadon, zie Repertorium 8.3. en Repertorium 10.5.3.
Voor de contra-indicaties, ongewenste effecten en interacties van nalmefeen, zie Repertorium 10.5.1.

Over welke specialiteiten gaat het?

  • Methadon: Mephenon® (voor i.m. of i.v. toediening): zie Repertorium. Er zijn geen perorale specialiteiten meer beschikbaar (zie Repertorium 8.3. in verband met methadon bij ernstige pijn en Repertorium 10.5.3. in verband met methadon als substitutiebehandeling bij opioïdafhankelijkheid)
  • Nalmefeen: Selincro® (zie Repertorium)

Bronnen

  • SKP Selincro® (laatst geraadpleegd op 16/03/2026)

  • Stockley’s Drug Interactions (laatst geraadpleegd op 16/03/2026)

  • Commentaren Medicatiebewaking (laatst geraadpleegd op 16/03/2026)