Selecties

• Ferriprieve anemie.

Motivatie

• Bij ferriprieve anemie is het raadzaam ijzersuppletie toe te dienen, bij voorkeur peroraal en in de ferro-vorm (tweewaardige ijzerverbinding of Fe ++).
• Parenterale toediening van ijzer is slechts in zeldzame gevallen aangewezen, bv. bij slikproblemen intolerantie of na falen van orale behandeling ENKEL indien het zeker is dat de anemie wordt veroorzaakt door ijzertekort.
• Ferrosulfaat bestaat alleen maar onder vorm van tabletten met gereguleerde afgifte, die hebben geen voorkeur gezien de nadelen: meer interacties, hogere kosten, risico op darmobstructie door ophoping van plastic tabletmatrix en uitscheiding van plastic tabletmatrix via feces in het afvalwater.
• Ijzergluconaat wordt geselecteerd.

Dosering

• Geen dosisaanpassing nodig op basis van leeftijd.
• 1 bruistablet per dag (equivalent aan 80 mg elementair ijzer) opgelost in water, in te nemen ongeveer een uur vóór (of 2 uren na) de maaltijd.
• Let op, het nemen van ijzer kan ook de resorptie van andere geneesmiddelen verminderen (bisfosfonaten, levodopa, levothyroxine, chinolonen, tetracyclines, methyldopa en mogelijk entacapone). Een tijdsinterval van minstens 2 tot 3 uur wordt aanbevolen tussen de ijzerinname en de inname van deze geneesmiddelen (zie folia december 2023).

In geval van nierfalen

• Geen dosisaanpassing bij nierinsufficiëntie

Delen en pletten

• Delen: zie de farmaceutische vormen vermeld naast de overeenkomstige specialiteit ijzergluconaat. Zie ook GGR Intro 2.11.7 De toedieningswegen en farmaceutische vormen voor meer informatie over de gebruikte termen.
• Pletten: zie GGR Intro 2.11.12. Zie ook Pletfiches (voer de naam van de molecule in de zoekbalk in).

Bijzondere voorzorgen

• Het is belangrijk om de oorzaak van de ferriprieve toestand te onderzoeken voordat ijzer wordt toegediend.
• Vloeibare orale preparaten en bruistabletten best met een rietje innemen om reversibele verkleuring van de tanden te voorkomen. De tabletten moeten meteen worden ingeslikt, zonder erop te kauwen of te zuigen en zonder ze in de mond te houden.
• Het natriumgehalte van bruispreparaten (tabletten, poeders, granulaten) kan problemen geven bij patiënten op streng zoutarm dieet.
• Intraveneuze toediening:
  • Het gebruik van een testdosis kan een anafylactische reactie niet voorspellen. De patiënt dient tijdens en na de intraveneuze toediening geobserveerd te worden, en reanimatiemateriaal moet voorhanden zijn.
  • Intraveneuze toediening mag niet worden gebruikt bij patiënten met bacteriëmie.
  • Ijzercarboxymaltose: aandacht voor symptomen van hypofosfatemie (spierpijn, botpijn, toenemende vermoeidheid); bij langdurig gebruik of toedienen van hoge doses en bij patiënten met risicofactoren voor hypofosfatemie moeten de fosfaatspiegels in het bloed gemonitord worden. De behandeling moet heroverwogen worden bij aanhoudende hypofosfatemie.

Ongewenste effecten

• Orale toediening:
  • Gastro-intestinale stoornissen, nausea, obstipatie of diarree, zwartverkleuring van de feces.
  • Reversibele verkleuring van de tanden, vooral met de vloeibare vormen, maar ook wanneer tabletten of capsules niet onmiddellijk worden ingeslikt (zie ook rubriek “Bijzondere voorzorgen”).
• Intraveneuze toediening:
  • Hoofdpijn, duizeligheid.
  • Nausea.
  • Hypotensie (vooral met ijzerdextraan en bij snelle intraveneuze toediening) gaande tot shock in zeldzame gevallen; hypertensie.
  • Systemische overgevoeligheidsreacties gaande tot ernstige anafylaxie, met verhoogd risico bij patiënten met allergische aandoeningen zoals astma of eczeem en bij patiënten met immunologische of inflammatoire aandoeningen. Pseudo-allergische reacties komen vaker voor dan allergische reacties. Dergelijke reacties kunnen vaak worden voorkomen door de dosis langzaam toe te dienen.
  • Ijzercarboxymaltose, en in mindere mate ook ijzerderisomaltose, vooral bij langdurig gebruik en toediening van hoge doses: hypofosfatemie met spier- en botpijn, vermoeidheid en risico van osteomalacie en botbreuken.
• Overdosering kan vooral bij kinderen aanleiding geven tot ernstige intoxicaties, met vroegtijdige gastro-intestinale stoornissen, gevolgd door een risico op acidose, shock en ernstige aantasting van de lever.

Interacties

• Verminderde resorptie van o.a. bisfosfonaten, chinolonen, levodopa, levothyroxine, tetracyclines, methyldopa en mogelijk entacapon bij gelijktijdige inname van ijzer.
• Verminderde resorptie van ijzer bij gelijktijdige inname van o.a. antacida, calciumzouten, tetracyclines, chinolonen, melkproducten, koffie of thee.
• Een interval van minstens 2 à 3 uur tussen inname van ijzer en inname van andere geneesmiddelen is aangewezen [zie Folia december 2023].

Contra-indicaties

• Hemochromatose, ijzerstapeling, herhaaldelijke bloedtransfusies.
• IJzerdextraan: ernstige leverinsufficiëntie, hepatitis (SKP).

Prijstabel