Selecties

VOORWAARDELIJKE SELECTIE

• Respiratoire infecties
  • Acute faryngitis: indien een antibioticum geïndiceerd is (zie BAPCOC) en bij patiënten met IgE-gemedieerde penicillineallergie.
  • Pneumonie: enkel indien de diagnose van Mycoplasma pneumonia, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia psittaci of Legionella pneumophila (meldingsplichtig) bevestigd is door PCR op sputum.
• Huid en weke delen
  • Impetigo: Indien antibiotica per os geïndiceerd zijn (zie BAPCOC) en bij IgE-gemedieerde penicillineallergie, als alternatief voor flucloxacilline (eerste keuze BAPCOC).
  • Cellulitis en erysipelas: bij penicillineallergie, alternatief voor flucloxacilline (eerste keuze BAPCOC).
• Gastro-intestinale infecties
  • Acute gastro-enteritis: in geval van dysenteriesyndroom of bij risicopatiënten; te starten na afname van een coprocultuurmonster (zie BAPCOC).
• Tandgerelateerde infecties in de mond
  • Tandabces, indien een antibioticum geïndiceerd is en bij IgE en niet- IgE- gemedieerde penicilline-allergie, alternatief voor amoxicilline bovenop tandzorg.

Motivatie

Acute faryngitis:

• Bij patiënten met een bewezen IgE-gemedieerde penicillineallergie is een cefalosporine niet geïndiceerd wegens het risico van kruisallergie.
• Azithromycine wordt door BAPCOC als alternatief geselecteerd voor patiënten (kinderen en volwassenen) met acute faryngitis en een IgE-gemedieerde penicillineallergie, indien antibiotica geïndiceerd zijn (zie BAPCOC).

Pneumonie:

• De keuze is gebaseerd op de BAPCOC-gids.
• Omwille van toenemende resistentie wordt het empirisch gebruik van macroliden afgeraden voor de behandeling van atypische pneumonie, tenzij de diagnose door PCR op sputum is bevestigd.

Impetigo, cellulitis en erysipelas

• Azitromycine en clindamycine zijn alternatieven geselecteerd door BAPCOC bij IgE-gemedieerde penicillineallergie.
• Azitromycine heeft een gunstiger veiligheidsprofiel dan clindamycine (verantwoordelijk voor Clostridioides difficile-infecties), een groter gebruiksgemak 1 dosis per dag, gedurende 3 dagen) en het is minder duur.

Acute gastro-enteritis:

• Acute gastro-enteritis: azithromycine: enkel bij dysenteriesyndroom (diarree met koorts, bloederige stoelgang en/of belangrijke aantasting van de algemene toestand) en bij immuungecompromitteerde patiënten.
• Vóór de start van de behandeling een stoelgangstaal nemen voor etiologische diagnose (zie 11.1.2.2. Neomacroliden en BAPCOC).
• Het dysenteriesyndroom wordt in België steeds vaker veroorzaakt door Campylobacter. Aangezien Campylobacter steeds meer resistent wordt tegen chinolonen, wordt azithromycine de eerste keuze.

Tandabces:

• De "Richtlijn voor het rationeel voorschrijven van antibiotica in de tandartspraktijk’ van het Federaal Kenniscentrum" suggereert ofwel azitromycine ofwel clindamycine.
• Azithromycine lijkt een betere keuze gezien het risico van Clostridioides difficile met clindamycine.
• Bij penicillineallergie wordt azythromycine geselecteerd als alternatief voor amoxicilline.

Er dient echter rekening te worden gehouden met het risico van verlenging van het QT-interval met azitromycine.​

Dosering

Acute faryngitis:

• 500 mg per dag, in 1 gift , gedurende 3 dagen.

Pneumonie: indien de diagnose door PCR op sputum is bevestigd

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen (herevalueren na 48 uur).

Impetigo, cellulitis en erysipelas:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

Acute gastro-enteritis:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen (Te starten na afname van een stoelgangsstaal voor etiologische diagnose en eventuele aanpassing van de therapie aan de etiologie.).

Tandabces:

• 500 mg per dag, in 1 gift, gedurende 3 dagen.

In geval van nierfalen

• Er is geen doseringsaanpassing vereist bij patiënten met een glomerulaire filtratiesnelheid > 10 ml/min.
• Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met een glomerulaire filtratiesnelheid < 10 ml/min (verhoogde systemische blootstelling).

Delen en pletten

• Delen: zie de farmaceutische vormen vermeld in het GGR naast de specialiteit (azithromycine). Zie ook Intro 2.11.7 De toedieningswegen en farmaceutische vormen voor meer informatie over de gebruikte termen.
• Pletten: zie Intro 2.11.12. Pletten van een geneesmiddel. Zie ook Pletfiches (voer de naam van de molecule in de zoekbalk in).

Bijzondere voorzorgen

• Azithromycine en clarithromycine voozichtig gebruiken bij voorafbestaande ernstige leverziekte. Controleer onmiddellijk de leverfunctie wanneer tekenen en symptomen van leverdisfunctie optreden.
• Bij oudere patiënten: de neomacroliden middelen geven aanleiding tot heel wat interacties (clarithromycine is bijvoorbeeld een sterkte inhibitor van CYP3A4 en van P-gp, Tabel Ic in Inl.6.4.): zeker bij ouderen met polyfarmacie moet dit nagekeken worden.
• Behandeling met clarithromycine vraagt bijzondere aandacht bij ernstige nierinsufficiëntie (zie Inl.6.1.2. Nierinsufficiëntie).

Ongewenste effecten

• Beïnvloeden van de commensale flora, met mogelijk diarree en gist- en schimmelinfecties tot gevolg. Pseudomembraneuze colitis door proliferatie van Clostridioides difficile kan optreden na behandeling met allerlei antibiotica, maar wordt frequenter gezien met andere antibiotica dan macroliden
• Gastro-intestinale stoornissen, maar minder dan met erythromycine.
• Allergische reacties: zelden.
• Reversibele verstoring van de leverfunctietesten; zelden cholestatische hepatitis.
• Bij gebruik van hoge doses: vermindering van het gehoor en oorsuizen, meestal tijdelijk, zeer zelden irreversibel.
• Centrale effecten (psychotische reacties, nachtmerries).
• Verlenging van het QT-interval en torsades de pointes; voor de risicofactoren voor torsades de pointes in het algemeen, zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes. Zie Folia oktober 2020 over de onzekerheid in verband met het cardiovasculaire risico van macroliden.

Interacties

• Vitamine K-antagonisten: interactie werd beschreven met bijna alle antibiotica. Hoewel het bewijs van interactie met vele antibiotica (ook de macroliden) zwak is, wordt uit voorzichtig-heid toch aanbevolen om de INR te controleren binnen de 3 tot 5 dagen na het starten van eender welk antibacterieel middel.
• Oestroprogestagenen: er zijn geen bijkomende anticonceptieve maatregelen nodig, tenzij er sprake is van ernstig braken of hevige, waterdunne diarree [zie Folia november 2021].
• Verhoogd risico van torsades de pointes bij associëren met andere geneesmiddelen die het risico van QT-verlenging verhogen (zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes).
• Clarithromycine verhoogt het risico van spiertoxiciteit door statines.
• Azithromycine is een substraat en inhibitor van P-gp (zie Tabel Id. in Inl.6.3.).
• Clarithromycine is een substraat en inhibitor van CYP3A4, en inhibitor van P-gp (zie Tabel Ic. in Inl.6.3. en Tabel Id. in Inl.6.3.. Belangrijke interacties van clarithromycine zijn onder andere:
  • Verhoogd risico van vasoconstrictie en gangreen door ergotamine en andere ergotderivaten.
  • Risico van colchicine-intoxicatie (met o.a. rhabdomyolyse, neuropathie, beenmergdepressie, nier- en leveraantasting). Let op bij ouderen en bij nierinsufficiëntie. Gelijktijdig gebruik van colchicine met een macrolide is een contra-indicatie in de SKP van colchicine.

Contra-indicaties

• Risicofactoren voor QT-verlenging (zie Inl.6.2.2. QT-verlenging en torsades de pointes).

Prijstabel