Folia Pharmacotherapeutica juni 2026
PDF-versie (uitgebreide versie)
PDF-versie (ingekorte versie)

Nieuws
Repertorium “editie 2026”: update van een tweede reeks hoofdstukken gepubliceerd

De jaarlijkse herziening van volgende hoofdstukken is afgewerkt: Inleiding, Hormonaal stelsel, Urogenitaal stelsel, Osteo-articulaire aandoeningen, Mineralen en vitaminen en Diagnostica. Ontdek hier de belangrijkste aanpassingen.

Revisie “2026”: tweede reeks hoofdstukken online

De revisie “2026” is afgewerkt voor een tweede reeks hoofdstukken van het Repertorium: Inleiding, Hormonaal stelsel, Urogenitaal stelsel, Osteo-articulaire aandoeningen, Mineralen en vitaminen en Diagnostica. De herziene hoofdstukken staan online. Opnieuw werkten talrijke experten mee, waarvoor dank.

NB. Het Repertorium is door het Belgisch Centrum voor Evidence-Based Medicine (CEBAM) geaccrediteerd als “Evidence-Based Practice (EBP)-informatiebron zonder aanbevelingen” (zie cebam.be/validatie). Het BCFI heeft als doel evidence-based informatie te verstrekken over de werkzaamheid en veiligheid van geneesmiddelen, om zo het rationeel gebruik van geneesmiddelen te bevorderen. Het BCFI is geen richtlijnontwikkelaar. Voor meer uitleg over de inhoud en de gevolgde methodologie voor de verschillende rubrieken in het Repertorium (onder andere Plaatsbepaling, Contra-indicaties, Interacties), zie Inl.2. Handleiding bij en onderbouwing van het Repertorium.

Belangrijkste wijzigingen in de herziene hoofdstukken

De belangrijkste wijzigingen per hoofdstuk zijn de volgende.

Inleiding

Hormonaal stelsel

  • 5.1. Diabetes: de rubriek "Oudere patiënten" verduidelijkt dat bij het afbouwen van de behandeling (deprescribing) in de eerste plaats wordt gekeken naar de geneesmiddelen met het grootste risico op hypoglykemie.
  • 5.1.2. Metformine: de risico’s bij gebruik van joodhoudende contraststoffen werden aangepast in de rubriek "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.1.6. Gliptinen (DPP-4-inhibitoren):
    • Enkele wijzigingen in de rubriek "Ongewenste effecten".
    • Rubriek "Bijzondere voorzorgen": de voorzichtigheid bij hartfalen geldt enkel voor alogliptine, saxagliptine en vildagliptine.
  • 5.1.7. GLP-1-analogen (incretinemimetica):
    • Rubriek "Plaatsbepaling": nieuwe gegevens over oraal semaglutide (cardiovasculaire winst, zie Folia januari 2026).
    • Enkele wijzigingen in de rubriek "Ongewenste effecten".
    • Het mogelijke effect op de betrouwbaarheid van orale anticonceptie werd toegevoegd in de rubrieken "Zwangerschap en borstvoeding", "Interacties" en "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.1.8. Gecombineerde GIP/GLP-1-analogen:
    • Rubriek "Plaatsbepaling": nieuwe gegevens over de studie die tirzepatide met dulaglutide vergeleek op het vlak van majeure cardiovasculaire events.
    • Het mogelijke effect op de betrouwbaarheid van orale anticonceptie werd toegevoegd in de rubrieken "Zwangerschap en borstvoeding", "Interacties" en "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.1.9. Gliflozinen (SGLT2-inhibitoren): enkele wijzigingen in de rubriek "Ongewenste effecten".
  • 5.2. Obesitas: een rubriek "Bijzondere voorzorgen" werd toegevoegd, over alle geneesmiddelen die worden gebruikt bij obesitas.
  • 5.2.1. GLP-1-analogen:
    • Enkele wijzigingen in de rubriek "Ongewenste effecten" en "Bijzondere voorzorgen".
    • Het mogelijke effect op de betrouwbaarheid van orale anticonceptie werd toegevoegd in de rubrieken "Zwangerschap en borstvoeding", "Interacties" en "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.2.2. Gecombineerde GIP/GLP-1-analogen:
    • Rubriek "Plaatsbepaling": nieuwe gegevens over de studie die tirzepatide met dulaglutide vergeleek op het vlak van majeure cardiovasculaire events.
    • Het mogelijke effect op de betrouwbaarheid van orale anticonceptie werd toegevoegd in de rubrieken "Zwangerschap en borstvoeding", "Interacties" en "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.2.3. Orlistat: wijziging in de rubriek "Bijzondere voorzorgen".
  • 5.3.1 Thyroïdhormonen
    • Inname ‘s avonds bij het slapengaan (3 uur na de laatste maaltijd) werd toegevoegd in de rubriek "Dosering", als alternatief voor de inname ‘s ochtends op een lege maag.
  • 5.5. Corticosteroïden: wijzigingen in de rubriek "Dosering" wat betreft de geleidelijke stopzetting na een langdurige behandeling.

Urogenitaal stelsel

  • 7.2.2. 5-alfa-reductase-inhibitoren
    • Contra-indicaties: toevoeging van zwangerschapswens, leeftijd < 18 jaar en leverinsufficiëntie.
    • Ongewenste effecten: het percentage aan vrij PSA wordt niet beïnvloed door dustasteride of finasteride en kan worden gebruikt als parameter zonder dat aanpassingen nodig zijn.
  • 7.2.3. Combinatiepreparaten (die dutasteride bevatten)
    • Contra-indicaties: toevoeging van zwangerschapswens, leeftijd < 18 jaar en leverinsufficiëntie.
  • 7.3.1. Fosfodiësterase type 5-inhibitoren
    • Ongewenste effecten: toevoeging van chorioretinitis en van het syndroom van Stevens-Johnson.
    • Bijzondere voorzorgen
      • Voorzorgen bij leverinsufficiëntie.
      • Onderbreking van de behandeling in geval van visusstoornissen.
  • 7.3.2. Yohimbine
    • Contra-indicaties: toevoeging van glaucoom, affectieve stoornis en paniekstoornis, instabiele cardiovasculaire aandoening.
    • Ongewenste effecten: toevoeging van hoofdpijn, slapeloosheid, angst, agitatie, gastro-intestinale stoornissen en polyurie.
    • Toevoeging van een rubriek “Oudere patiënten”.
    • Toevoeging van een rubriek “Interacties”.
    • Toevoeging van een rubriek “Bijzondere voorzorgen”.
  • 7.3.3. Alprostadil
    • Plaatsbepaling: alprostadil is een optie voor de behandeling van erectiestoornissen bij onvoldoende reactie op fosfodiësterase type 5-inhibitoren.
    • Contra-indicaties: toevoeging van trombocytose en instabiele cardiovasculaire aandoeningen, penisprothese (bij intracaverneuze toediening).
    • Ongewenste effecten:
      • intra-urethrale toediening: duizeligheid, hypotensie;
      • intracaverneuze toediening: penisfibrose, inclusief de ziekte van Peyronie.
    • Toevoeging van een rubriek “Oudere patiënten”.
    • Toevoeging van de rubrieken “Interacties”, “Bijzondere voorzorgen” en toevoeging van de dosering (intra-urethraal en intracaverneus).
  • Hoofdstuk 7.4. Diverse middelen werd opgesplitst in 3 hoofdstukken, waarin de verschillende rubrieken werden herzien en aangevuld.

Osteo-articulaire aandoeningen

  • 9.1.1. Systemische toediening van NSAID's

    • Verduidelijking over de contra-indicatie zwangerschap.
      Tijdens het eerste trimester lijkt het risico op afwijkingen zeer klein bij kortdurend gebruik van NSAID’s in de gebruikelijke doses. Er is een beperkt risico op spontane abortus en teratogeniteit. Ibuprofen, diclofenac en naproxen zijn de eerste keuze. NSAID’s worden afgeraden vanaf het 2e trimester en zijn gecontra-indiceerd vanaf het 3e trimester.

    • Toevoeging van antecedenten van een allergie voor sulfamiden als contra-indicatie voor parecoxib en celecoxib.

    • Rubriek "Oudere patiënten": verduidelijking toegevoegd over de veiligheid van coxib’s.

  • 9.1.2. Ontstekingswerende middelen voor lokaal gebruik

    • Verduidelijking over de contra-indicatie zwangerschap (zie de uitleg hierboven bij punt 9.1.1.).

  • 9.2. Chronische artritis

    • Rubriek "Plaatsbepaling": verduidelijking toegevoegd over de dagelijkse inname van foliumzuur in geval van een behandeling met methotrexaat.

    • 9.2.1. Methotrexaat (laaggedoseerd):

      • De paragraaf over zeldzame maar ernstige ongewenste effecten werd aangevuld met de volgende ongewenste effecten: beenmergdepressie, longtoxiciteit, neurotoxiciteit, trombo-embolische aandoeningen, anafylactische shock en syndroom van Stevens-Johnson.

      • Toevoeging van bepaalde ongewenste effecten, waaronder haaruitval.

      • Rubriek "Bijzondere voorzorgen": verduidelijking over het gebruik van foliumzuur in geval van een behandeling met methotrexaat.

    • 9.2.2. Hydroxychloroquine:

      • Toevoeging van informatie over borstvoeding in de rubriek "Zwangerschap en borstvoeding".

  • 9.3.1. Colchicine

    • Verduidelijking toegevoegd in de "Plaatsbepaling" over het gebruik van colchicine bij secundaire cardiovasculaire preventie.

    • Toevoeging van familiaire Middellandse Zeekoorts als indicatie in de SKP.

    • Toevoeging van de rubriek "Zwangerschap en borstvoeding".

  • 9.3.2. Xanthine-oxidase-inhibitoren

    • Toevoeging van informatie over borstvoeding.

  • 9.3.3. Uricosurica

    • Toevoeging van de rubriek "Zwangerschap en borstvoeding".

  • Rasburicase werd verplaatst naar  hoofdstuk 13.6. Detoxificantia bij antitumorale middelen.

  • 9.5.5.1. Denosumab

    • Verduidelijking toegevoegd in de rubriek "Bijzondere voorzorgen" over het risico op hypocalciëmie.

Mineralen en vitaminen

  • Toevoeging van een algemene verduidelijking over de noodzaak van suppletie met vitaminen en mineralen tijdens de zwangerschap.
  • 14.1.1. IJzer
    • Verduidelijking van de bijzondere voorzorgen bij de inname van ijzer.
    • Wijziging van de dosering van ijzer bij kinderen.
  • 14.1.2. Fluoride
    • Wijziging van de plaatsbepaling wat betreft het gebruik van fluoride tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding.
  • 14.1.5. Zink
    • Toevoeging van een plaatsbepaling wat betreft het gebruik van zink tijdens de periode van borstvoeding.
  • 14.2.1.2. Vitamine D en derivaten
    • Wijziging van de plaatsbepaling wat betreft het gebruik van hoge doses vitamine D.
  • 14.2.1.4. Vitamine K
    • Toevoeging van bijzondere voorzorgen wat betreft het gebruik van vitamine K als antidotum.
    • Verduidelijking van de dosering voor de preventie van bloedingen bij de pasgeborene.
  • 14.2.2.3. Nicotinamide (vitamine B3 of PP).
    • Bijwerking en verduidelijking van de rubriek “Zwangerschap en borstvoeding”. 

Diagnostica

  • 19.1.1. Jodiumpreparaten
    • Toevoeging van contra-indicaties.
    • Wijziging van de rubriek "Ongewenste effecten" en onderscheid tussen acute en tardieve reacties.
    • De rubriek "Zwangerschap en borstvoeding" werd herzien en er werd verduidelijking toegevoegd over jomeprol, johexol, jopromide en jodixanol.
    • De informatie over het gebruik van metformine in de rubriek "Bijzondere voorzorgen" werd herzien en verduidelijkt.
  • 19.1.2. Bariumsulfaat
    • Toevoeging van contra-indicaties.
  • 19.2. Gadoliniumderivaten bij beeldvorming met magnetische resonantie (MR)
    • Toevoeging van een rubriek "Bijzondere voorzorgen".
  • 19.3. Tuberculine
    • Toevoeging van de rubrieken "Plaatsbepaling", "Contra-indicaties", "Ongewenste effecten" en "Zwangerschap en borstvoeding".